Zoeken in deze blog

maandag 16 juli 2018

WANDELEN IN WATOU TUSSEN VERLANGEN EN TROOST




Bij mij thuis staat een tot kunstwerk getransformeerd kistje waarin ooit twee wijnflessen zaten. Op het schuifdeurtje prijkt de tekst 'pas de vie sans envie'. Het bevat een hele reeks geschilderde bordjes die ik, rekening houdend met het verlangen van het moment, kan uitstallen. Dat kan gaan van 'envie de soleil', 'envie de parler', 'envie de silence', 'envie d'évasion' over 'envie de lire' en talloze andere verlangens of wensen tot 'envie d'amour' en 'envie de changer d'avis'.

In 1970 scoorde de Canadese zanger Marc Hamilton een wereldhit met het liedje 'Comme j'ai toujours envie d'aimer'.

Verlangen, lust, begeerte... noem maar op. Het maakt onveranderlijk deel uit van het menselijk bestaan. Zonder verlangen is er geen leven: pas de die sans envie.
Ook in de kunst is dat gegeven onherroepelijk aanwezig. Zonder verlangen zou er wellicht geen kunst zijn.

Hugo Claus schreef  'Het verlangen', Marcel Möring had het over 'Het grote verlangen' en fotograaf Michiel Hendrickx bracht ons 'Het verlangen naar Frankrijk'.

Sommige verlangens kunnen eenvoudig bevredigd worden, andere lijken moeilijk of helemaal niet haalbaar. Dat kan leiden tot verdriet of het verlangen kan bijgesteld worden. In beide gevallen kan troost zich opdringen, want tenslotte is het hele leven een aaneenschakeling van al dan niet haalbare verlangens: pas de vie sans envie



Pas de vie sans envie


We moeten met andere woorden vooruit! 

En dus trokken we met onze WATERSCHOENEN naar WATOU voor een zonnige wandeling tussen VERLANGEN en TROOST in een traditionele mix van poëzie en beeldende kunst.

De laatste twee edities hebben we bewust gemist (begin 2016 hadden we onze WATERSCHOENEN aan de wilgen gehangen). Maar nu zijn we er weel helemaal klaar voor, blakend van verlangen (of mogen we hier het oneindig mooie Vlaamse woord GOESTING gebruiken.


Binnenkomen in het Festivalhuis


In de eerste kamer (rechts) van het Festivalhuis worden we door Maud BEKAERT meteen met de neus op de feiten gedrukt . 'NOOIT KOMT EEN EIND AAN ONS VERLANGEN'. De eindzin uit het gedicht 'Whale Spotting' van haar partner Peter VERHELST is een grote woordsculptuur in cortenstaal. De toon is gezet.

Met zijn witte wereldbol, een detail uit het project 'Bricoler l'incurable' biedt Mohamed EL BAZ ons als toeschouwer de kans de wereld heruit te vinden, geen eenvoudige opdracht in deze verwarrende tijden.
Aan de overkant van de hal wordt de kamer beheerst door de intimistische dubbelsculptuur (Katrin DEKONINCK) van twee tegenover elkaar staande meisjes, met hun hoofd rustend op een plank. Het ene meisje kijkt met verlangende blik naar de andere, maar die houdt de ogen dicht. Zullen verlangen en troost elkaar bereiken...?

Een gedicht van Bernard DEWULF houdt de meisjes gezelschap:

'Rust wel, mijn hoofd, rust niet te snel.
Het is nog lang niet straks.
En wees niet bang, wij zijn het maar.'

...

De felrode antropomorfe sculptuur van Grzegorz GWIADZA en de roodbruine, typische tekening van Arpaïs DU BOIS (Désamorcer son baiser) lijken de weergave van tegengestelde verlangens. Terwijl de sculptuur uit zichzelf wil ontsnappen plooit de roodbruine hartvorm op zichzelf terug.

In de gang sta ik plots oog in oog met het mij welbekende gedicht 'Een zwemmer is een ruiter' van Paul SNOEK, hem op het lijf geschreven: 'Zwemmen is losbandig slapen in spartelend water' en eindigend met 'Zwemmen is een beetje bijna heilig zijn. Het wordt hier gekoppeld aan kleurrijke schilderijen van zwemmers (Sigrid VON LINTIG) die hier spijtig genoeg een beetje te weinig ademruimte hebben. 
(Ik denk hier onvermijdelijk ook aan het werk van Stéphanie Leblon.)

Op de verdieping biedt Peter DE MEYER enige troost aan alle kunstenaars en dichters die niet in deze (en andere) tentoonstellingen vertegenwoordigd zijn, met de tekst op een marmeren plaat:

IN MEMORY OF

THE WORKS OF ART
THAT DID NOT MAKE IT
INTO THE SHOW 

We laten U hier nog even verder op ontdekking gaan en nemen U dan mee naar de zolder,
bij Danielle VAN ZADELHOFF, Anton COTTELEER, Su-Mei TSE, Paulien BOONS (met haar installatie die we ook in Duffel zagen) en Hanne VAN ROMPAEY (met haar reuzegrote houtskooltekening van een banale Vlaamse straat, die we reeds in 2011 bij 'Coming People' in het SMAK ontdekten - Waterschoenen 11 december 2011)).

Maar er zijn nog meer bekenden in huis, met o.a. Peter MORRENS, Hervé MARTIJN, Thé VAN BERGEN of Jonas VAN STEENKISTE.




Anton Cotteleer, The Rosewood Resident, 2015
 Hanne Van Rompaey, 51°03' 82" N 3° 39' 18.99" 0, 2011
Sue Mei Tse, Swing, 2007

Hogerop in de Vijfhoekstraat wachten ons twee kleine huisjes en een buitenlocatie in het kasteelpark.

Allereerst naar DE RODE HOED, de tweede (uiterst sterke) locatie van het parcours. Ook hier blijkt dat de begrippen verlangen en troost wel heel verschillende invullingen kunnen krijgen.

Gurt SWANENBERG dompelt ons onder in wereld van Mc Donalds, waarbij hij een terugkeer bepleit van de kunstmatige, gecontroleerde natuur naar de echte natuur, weg van de 'eenheidsworst' (in casu de hamburger).

Jani LEINONEN stuurt met zijn gemanipuleerde verpakkingen aan op burgerlijke ongehoorzaamheid, het niet langer klakkeloos aannemen van wat wereldwijde merken (en bij uitbreiding overheden) ons voorspiegelen.

De installatie door Geertje VANGENECHTEN in een klein kamertje grijpt je echt naar de keel. De muren en het meubilair zijn volgetekend en beschilderd in een quasi waanzinnige enscenering, waar je niet op uitgekeken raakt, terwijl je er ook van weg wil.

En dan is er Maarten VANDEN EYNDE die letterlijk de duistere krochten opzoekt in het achterste gedeelte van dit kleine huisje. Vanden Eynde stelt al jaren vragen bij de ongeremde drang naar vooruitgang op technologisch vlak en de impact op de wereldwijde verdeling van welvaart en kennis. Als een archeoloog van de toekomst presenteert hij ons hier met 'The Last Human' de restanten van de laatste mens en een 'fossiele telefoon'. 
Vorig jaar ontmoetten we hem nog in Bozar bij de Belgian Art Prize, waar hij de Publieksprijs kreeg. (Waterschoenen 28 maart 2017)


Het huis VIJFHOEKSTRAAT 13 is nog onooglijker, maar net groot genoeg voor de confrontatie tussen twee sculpturen en een groot schilderij. De grijze 'Ma(n)donna' met witte baby van José COBO straalt een (bezorgde) vaderlijke rust uit naast de Kleurrijke, wilde 'Magic Mama' van Nadia NAVEAU.
Tatjana GERHARD deconstrueert in 'Rag doll act #1' de realiteit en bouwt nieuwe combinaties, waarin de realistische elementen het decor vormen voor een 'onverwachte act' van een kubistisch getint dubbel-personage.

Wat verder duiken we even de tuin van het kasteel in voor een afspraak met twee beeldhouwers: Nadia NAVEAU en Luk VAN SOOM.

Het gedicht van Jeroen VAN KAN is hier op zijn plaats:

'dat het nooit is wat het lijkt maar soms wel
is wat het soms zo moeilijk maakt soms zelf
te moeilijk om vast te stellen wat is...'

(Van 14 tot 18 uur - woensdag tot zondag - kunt U op deze plek ook naar de kunstgalerie KASTEELSTRAAT1.
(zie de bespreking in deze blog op 6 juli)


Sculpturen van Frauke Wilken 
rond de vijver van en in de Douviehoeve


We verlaten de Kasteelstraat en gaan langs de Steenvoordestraat naar de DOUVIEHOEVE, sinds jaren een plek waar intieme sfeerschepping en artistiek spektakel een plek vinden.

Dit jaar zorgt Hans OP DE BEECK met zijn film 'The Girl' voor traagheid en een sterk beladen sfeerschepping in de oude stal vooraan. De duistere beelden op het scherm en de  streepjes zon tussen de dakpannen houden elkaar moeiteloos in evenwicht. De bezoekers nemen blijkbaar vanzelf de tijd, meedrijvend op de golven van het 'verhaal'.

Ga in de volgende ruimte langs bij de lichtsculptuur (of mag ik die uitgepuurde vorm van een huis 'architectuur' noemen?) van Massimo UBERTI, waarbij de 'Schläfer' van Frauke WILKEN zich thuis voelen.


Hans Op de Beeck, 'The Girl' (momentopname), 2017


Had U daarnet al een beetje het gevoel dat U in de slipstream van de Venetiaanse Biënnale terechtgekomen was, dan bent U in de volgende zaal helemaal terug in het Arsenale tijdens de Biënnale van 2017.

Twee imponerende werken die ginder een aparte ruimte innamen, hebben hier elkaars gezelschap gekregen. Door die combinatie versterken ze elkaar.

Het houten huis waar het binnenregent, 'Living Dog Among Dead Lions' van Vajiko CHACHKHIANI staat voor een sterke symboliek. 

De catalogus omschrijft het als volgt:
"De regen symboliseert een reiniging en zelfs een nieuw leven, maar staat tegelijk ook voor de verwoesting.
De titel is een verwijzing naar de bijbel, waarin de 'dead lions' staan voor onbeheerste en agressieve mensen, die uiteindelijk in benarde situaties gedood worden. De 'living dog' is de introverte bescheiden mens, die dankzij zijn berusting in leven blijft, zelfs in barre tijden."

Dichteres Moya De Feyter formuleert een en ander in haar gedicht 'Weer het huis op het plein':
...
je kunt een huis tekenen
daarna de muren weggommen
het zal nog steeds een huis zijn
in het echt moet je dat niet proberen
...

En dan is er die schitterende, kleurrijke ingreep van textielkunstenares Sheila HICKS...



Vajiko Chachkhiani, Living Dog Amongst Dead Lions, 2017
& Sheila Hicks, Escalade beyond chromatic lands, 2017


De stalletjes naast de vijver zijn telkens weer onvermoede 'kijkdozen', die ook dit jaar enkele parels bevatten.Neem nu het bronzen beeldje van Grzegorz GWIAZDA, de hangende man met de lampen van Bernardi ROIG of de complexe, bevreemdende wereld van Gideon KIEFER.


Gideon Kiefer, Stigmata: A General Jist, 2015


We keren terug naar het dorp en belanden eerst in de GRAANSCHUUR.

Daar worden we begroet door twee 'oude' bekenden: Edit DEKYNDT en Thomas LEROOY.

Vorig jaar mochten we U Edith DEKYNDT met haar 'ijzeren gordijn' in WATERSCHOENEN voorstellen naar aanleiding van de Belgian Art Prize in Bozar (waar ook Maarten Vanden Eynde vertegenwoordigd was - Waterschoenen 28 maart 2017) en tijdens de zomer van datzelfde jaar zorgde ze tijdens de Biënnale van Venetië voor een opmerkelijke installatie 'One Thousand and One Nights'. (Waterschoenen 15 augustus 2017)

Thomas LEROOY kwam onlangs nog uitgebreid aan bod in WATERSCHOENEN in confrontatie met Félicien Rops in het Kasteel van Gaasbeek. (Waterschoenen 10 april 2018)

De uitgangspunten, de werkwijze en de resultaten van deze twee kunstenaars mogen dan al uiterst verschillende zijn, toch stellen ze allebei vragen over de mens, zijn relaties met de natuurlijke omgeving, met zichzelf of met de medemens.
De broosheid van het materiaal bij Edith DEKYNDT (witte klei op stof) staat in schril contrast met de bedrieglijke broosheid bij Thomas LEROOY, die zoals steeds BRONZEN sculpturen maakt.



Peter De Meyer, Hang on, 2017
 & Greet Desal, The Private Party, 2017

Gerd KANZ kan me met zijn 'geschonden' sculptuur moeiteloos overtuigen en in het achterkamertje laat ik me meeslepen door de geslaagde combinatie tussen de sculptuur van Greet DESAL en de versleten vlaggetjes van Peter DE MEYER

Johan CLARYSSE zet de beeldenstroom even stil.


Tanya Schultz, The color of a dream I had, 2018


Een volgende afspraak wacht ons in het nabijgelegen PAROCHIEHUISJE.

Met 'The colour of a dream I had' neemt Tanya SCHULTZ ons mee in haar suikerzoete, snoepjeskleurige installatie die de voorkamer inneemt. Het lijkt een sprookjeslandschap, dat ons terugvoert naar een zorgeloze kindertijd. Maar ook in sprookjesland kan schijn wel eens bedrieglijk zijn, net zoals in de echte wereld.

Let in het volgende kamertje zeker op de combinatie tussen het gedicht van Roland JOORIS ('Amorf) en de dubbelsculptuur 'Communication' door Erlend VAN LANDEGHEM.

Even verder kunnen we met Franz SCHMIDT ontsnappen naar 'Somewhere over the rainbow', een kleurrijke sculptuur die de weg naar een zorgeloze plek effent.


Roland Jooris, Amorf


In het BRENNEPARK staan we meteen oog in oog met drie grote billboards van David DE POOTER: Verboden Vrucht.

De teksten 'RAAK ME AAN' en 'STREEL ME' waren bij ons bezoek al beklad door een overijverige tagger die de boodschap net iets te persoonlijk begrepen had.
'BEMIN ME' leek nog onaangeroerd.


David De Pooter, Verboden Vrucht, 2018


In de kelder van de BROUWERIJ vult het indrukwekkende bed van Nelly AGASSI de hele ruimte. De deels flitsende neontekst aan het hoofdeinde '(Wel)come Home' zorgt voor een extra toets in deze huiselijke en troostende omgeving.
Een onbekende dame naast mij vertrouwt me haar grote verlangen toe: "Daar zou ik wel eens willen inliggen". Ik kan haar alleen maar gelijk geven: "Ga gerust Uw gang mevrouw. Ik zal het niet verder vertellen".
Maar ik vermoed dat het toch niet de bedoeling is, want zoals ik ooit in Venetië las: DO NOT TOUCH THE ART.

Terug buiten kan ik mij laven aan het geaffecteerde stemgeluid van Hugo CLAUS die uit heel wat luidsprekers tegelijk zijn eigen gedicht voorleest.
...
"Denk aan de vingers die deze regels schreven
in onze tijd van verlangen
en die je streelden tijdens hun leven.
...

Het is geen toeval dat ook de dichter-schilder Jan VANRIET hier neerstrijkt met zijn 'vergankelijke schildering' op een poort, als herinnering aan de in 2002 overleden dichter Eddy van Vliet. Het beeld stelt ceremoniemeester Gwy Mandelinck (oprichter en bezieler van de Poëziezomers van Watou tussen 1980 en 2008) voor die, in aanwezigheid van o.a. Vanriet en Claus, de as van hun vriend in Watou uitstrooit.



Nelly Agassi, Bedroom, 2005 - (wel) come home, 2018


Aan de overkant staat 'Brazil' van PANAMARENKO ons op te wachten, een zoveelste voorbeeld van het verlangen om te vliegen, de droom om te zetten in werkelijkheid.

Verder komen we terecht in een soort min-mini versie van het Venetiaanse Arsenale. De sfeer is er ijzersterk dankzij de industriële omgeving en de zorgvuldig uitgekozen kunstwerken.

Adel ABDESSEMED steelt hier (wat ons betreft) de show met zijn gevoelige (in verschillende betekenissen) installatie 'Feux' (uit: Le Chagrin des Belges). 
ABDESSEMD liet zich inderdaad inspireren door 'Het verdriet van België' om een reeks werken in houtskool te maken, gebaseerd op verhalen over het Belgisch Congo van Leopold II.

De afgehakte en verbrande handen op de vloer zijn een duidelijke verwijzing naar de barbaarse manieren waarop de plaatselijke bevolking behandeld werd. De grote bolvormige sculpturen in verschroeid hout zijn een abstracte verwijzing naar dat thema.

Ik vraag mij even af wanneer die man daar bij dat grote ijzeren vat in de hoek zal weggaan, zodat ik zelf eens kan kijken, maar dan blijkt het een levensechte sculptuur van Tang NANNAN te zijn.

De kleurrijke ballonsculpturen op schommels van Todd ROBINSON voelen zich blijkbaar perfect in evenwicht of is het toch een zich krampachtig vastklampen? 





Adel Abdessemed, Feux, 2018
Uit Le Chagrin des Belges

Nu rest ons nog de KERK, waar we al meteen troost vinden in de 1000 koffiemokken (bakjes troost) van Casper BRAAT. Wie als bezoeker zelf een eigen mok of kopje meebrengt, kan het inwisselen tegen een echte 'Braatmok'. Toch even met de suppoost afspreken.

Frauke WILKEN is alomtegenwoordig in Watou. Ook in de kerk struikel je bijna over haar 'cosy somethings', langgerekte, roze, nylon lichaamsvormen die zich in de beide zijgangen tussen de kerkstoelen uitstrekken. Hun lichamelijkheid laat je achter met een gevoel dat laveert tussen vertrouwdheid en onbehagen.

Met zijn spijkerbed in de vorm van een kruis klaagt Stephan MUIS het extremisme van doctrines aan, in casu het Christendom, maar dat kunnen net zo goed alle andere zijn: 'Too Many Martyrs'. 

Voor de elfde locatie moet U naar Poperinge.


KUNSTENFESTIVAL WATOU 2018

tot en met 2 september
vertrekkend in het
FESTIVALHUIS
WATOUPLEIN 12
8978 WATOU

woensdag tot zondag
van 11 tot 19 uur

maandag en dinsdag gesloten
BEHALVE OP FEESTDAGEN

VERDERE INFO:




© Art Spotter / Waterschoenen



dinsdag 10 juli 2018

BIËNNALE VAN DE SCHILDERKUNST in Deinze, Deurle en Machelen-aan-de-Leie




In 2008 organiseerden het Museum Dhondt-Dhaenens (MDD) in Deurle en het Raveelmuseum in Machelen-Zulte een eerste Biënnale van de Schilderkunst. Voor de tweede editie namen we U met WATERSCHOENEN op 27 juli 2010 mee naar de twee musea in de Oostvlaamse Leiestreek.
Op 11 juli 2014 boden we U een nieuw bezoek aan, dit keer met het Museum van Deinze en de Leiestreek (nu bekend als 'mudel') als derde deelnemer. 

Onlangs gingen we op stap langs de drie musea voor de zesde editie van de Biënnale van de Schilderkunst. Gedurende de hele zomer presenteren ze een weloverwogen mix van klassieke en hedendaagse werken rond het thema 'OVER LANDSCHAPPEN'.

In een streek waar in de negentiende en het begin (of zelfs de eerste helft) van de twintigste eeuw talrijke kunstenaars het toen nog ongerepte landschap in beeld brachten, is dat ongetwijfeld een perfect uitgangspunt. Dat de landschappen van weleer, mede door de industrialisering, het bouw- en bosbeleid sindsdien een flinke teloorgang gekend hebben, is wellicht een understatement. Maar inmiddels is ook in de kunst het begrip natuurbehoud of ecologie een item geworden.
Zowel MDD als mudel beschikken over schitterende voorbeelden van dat ongerepte verleden in de eigen collectie, met namen als Constant Permeke, Valerius De Saedeleer, Xavier De Cock, Emiel Claus, e.a.
Ook Roger RAVEEL liet zich door het landschap inspireren, al was dat al lang niet meer het pastorale landschap van weleer. Hij leverde echter op zijn manier strijd voor het natuurbehoud rond de Leie.

Het campagnebeeld voor deze Biënnale komt van Dirk BRAEKMAN en laat zich lezen als een fotografisch schilderij. In elk museum vind je een authentieke print, geënt op het thema van de tentoonstelling. Braekman fotografeerde een anoniem schilderij van een bosgezicht (uit het voormalige bezit van zijn grootouders) en koos daarbij een detail met reflectie van tl-licht in een vitrinekast. Het resultaat is een typisch Braekman-beeld. 

De deelnemende musea verenigen zich rond een gemeenschappelijk thema, zorgen samen voor de logistieke ondersteuning, maar vullen toch één en ander in vanuit de eigen collectie.  Grote namen uit het verleden in de eigen collectie vormen het uitgangspunt, bekende en minder bekende nationale en internationale hedendaagse kunstenaars trekken de lijn door en dat zorgt nu eens voor uitbundige of kleurrijke, af en toe voor geheel onverwachte en soms voor intimistische confrontaties. 



Deurle
MDD
www.museumdd.be


Met Constant PERMEKE en Valerius DE SAEDELEER legt MDD het uitgangspunt duidelijk in de eigen klassieke collectie. Het ongerepte, maar sterk gemaniëreerde landschap bij De Saedeleer en de grof geborstelde, expressionistische landschappen en marines van Permeke zijn uiteraard heel verschillend.
In de hedendaagse verbeelding van het landschap spelen elementen als ecologie, vervuiling, industrialisering,... een rol. Toch blijven ook zuiver artistieke elementen het resultaat bepalen. 
Bovendien is hier een grote rol weggelegd voor het landschap als bewegend beeld in zeven videowerken. Soms presenteren ze zich in flitsende beeldschermen, een andere keer in quasi onmerkbare bewegingen. Film en schilderkunst lopen in elkaar over. Wanneer wordt een schilderij film of of een film schilderij? Noteer hier onder andere Meggy RUSTAMOVA met een boom in Hiroshima (hebben we onlangs ook al in Duffel gezien) en James BENNING die in 'Measuring Change' het landart werk 'Spiral Jetty' van Robert Smithson onderzoekt. Het zijn overduidelijk twee werken die traagheid onderzoeken (wat een verschil met de video van Lukas MARXT op de vloer achter de hal).

De presentatie bij MDD is behoorlijk strak geregisseerd met veel open ruimte en 'eigen hoeken' voor de verschillende kunstenaars. En dat is maar goed ook, want de verschillende benaderingen hebben behoefte aan een eigen plek. Neem nu Anna-Eva BERGMAN met haar strakke aanpak zoals in 'Terre ocre avec ciel doré' (1975). Wat een verschil met de kleurrijke, schijnbare droomlandschappen van Jules DE BILANCOURT.

In de hal biedt Adelheid DE WITTE een een zeer persoonlijk, toch wel bevreemdend antwoord op het klassieke, intimistische landschap. Mede door de afwijkende vormgeving ogen haar kleine panelen meer als mentale denkruimtes dan als echte landschappen. 
De aanwezigheid van het meer expressionistische werk van Karel DIERICKX in diezelfde buurt zorgt voor een stevige dialoog.

In de grote zaal links weet Marie CLOQUET ons te 'verleiden' met haar reuzegrote, grijze 'landschappen' (van een verschroeide aarde) op fotografische basis met subtiele aquareltoetsen.

Maar er is uiteraard nog meer te ontdekken.


MDD Zaalzicht grote zaal links met o.a. 'Winter Landscape', 2018 van
Nicolas Party (Courtesy the artist en Xavier Hufkens, Brussel)



Adelheid De Witte, met o.a. Festival Entrance / Hindsight I / Tropical Mirror, 
olieverf op hout, 2018 (Courtesy the artist)



Marie Cloquet, Scorched Earth X en IX,
lichtgevoelige emulsie en aquarel op papier op doek, 2018
(Courtesy the artist en Galerie Annie Gentils, Antwerpen)



Lukas Marxt, Imperial Valley (cultivated run-off), 2018, video
(Courtesy sixpack film, Vienna)



Machelen - Zulte
RAVEELMUSEUM


In de hal van het Raveelmuseum is het drieluik 'Finistère' van Stijn COLE de absolute eyecatcher, geflankeerd door Constant PERMEKE. Vanuit de hoek bij de balie houdt Dirk BRAEKMAN ook hier een oogje in het zeil.

Vanzelfsprekend ligt de historische link hier allereerst bij de landschappen uit de jaren '40 van Roger RAVEEL zelf in het zaaltje achter de hal: 'Twee knapen op een landweg' (1942) of het zeer kleurrijke 'Landschap met kind' (1948) dat overigens schitterend gecombineerd werd met 'Heyst #11' (1891) van Georges LEMMEN. Ook Jean BRUSSELMANS mag hier met een 'Landschap in Dilbeek' (1942) een nog niet zo strak afgelijnde kijk op zijn Brabantse omgeving bieden.

Enkele kamers verder dompelt Damien DE LEPELEIRE ons onder in een 'Chinese landscape' (2008), terwijl Sophie WHETNALL haar 'Black Dust (Spray Painting) combineert met een 'Plaster Landscape' (2018).

Tijd om via de trap naast de hal de bovenverdieping te gaan verkennen...

Klassieker van dienst is hier ongetwijfeld Frans COURTENS, maar vooral de IJslandse Juliana SVEINSDOTTIR kan ons met het blauw in haar landschap 'Untitled' (1957) stevig bekoren.
Door de speciale lichtinval heeft die eerste zaal altijd al een speciale aantrekkingskracht gehad. Ook die andere Ijslander Johannes S. KJARVAL komt hier volop tot zijn recht.

De kamertjes van de voormalige pastorie herbergen het werk van een aantal 'oude' bekenden van Waterschoenen.  
Cathérine CLAEYE biedt haar hoogstpersoonlijke kijk op het landschap, Carole VANDERLINDEN herschept het begrip landschap in verschillende benaderingen. Tinus VERMEERSCH laat zijn landschappen telkens opnieuw geboren worden.
Damien DE LEPELEIRE herdenkt niet alleen het landschap, maar een heel werelddeel.

Absolute klassiekers zijn er nog in de figuur van Valerius DE SAEDELEER die ons meeneemt naar Wales, Hippolyte BOULENGER met het wondermooie schilderijtje 'Feeënplas in Fontainebleau' (1897), een even klein maar bekoorlijk werk van Arthur DOUHAERDT en een streepje Felix DE BOECK.

Even verder mogen we alweer op stap met Cathérine CLAEYE en Carole VANDERLINDEN en om het hoekje wacht ons nog een verrassende, maar bijzonder geslaagde dialoog tussen James ENSOR en Jana CORDENIER.

In het laatste kamertje beneden kunt U genieten van de confrontatie tussen Hippolyte BOULENGER en Jean-Marie BYTEBIER.

De bijdrage van het Raveelmuseum kan natuurlijk niet compleet zijn zonder het project 'Raveel op de Leie', waarmee hij bewees dat kunst een invloed kan hebben op het landschap. Hij bouwde in 1971 een vlot uit plastic zakken als protestactie tegen de voorgenomen plannen om de oude Leiemeanders in Machelen-Zulte en omgeving te dempen. Op zaterdag 18 augustus 2018 zal het vlot voor de eerste keer terug de Leie afvaren. Vergezeld van plezierbootjes en andere vaartuigen maakt het een tocht van de Jachthaven van Deinze tot aan Astene-Sas en terug. Aan Astene-Sas staat ook een bezoek aan het atelier van Stijn ANK op het programma.


Stijn Cole, Finistère,2016
(Courtesy the artist)


Roger Raveel, Landschap met kind, 1948
(Vlaamse Gemeenschap / Collectie Raveelmuseum)


Sfeerbeeld bovenzaal Raveelmuseum met werk van 
Andreas Erikson, Caledon, 2016 (Privéverzameling)


Cathérine Claeyé, Zone, 2015 en 2018
(Courtesy the artist)


Carole Vanderlinden, Paysage, 2017
(Privéverzameling)


Jana Cordenier, Untitled 'detail), 2018
Privéverzameling
Courtesy Galerie Michael Janssen, Berlijn



Deinze
MUDEL

In het mudel wordt de tentoonstelling geopend met een presentatie van historische landschappen uit de eigen collectie. Als op een museumwand uit de negentiende eeuw hangen de schilderijen drie verdiepingen hoog naast elkaar. Rechts daarvan maakt een groot werk van Xavier DE COCK (Overtocht van het veer op de Leie te Latem) de sfeer compleet.

Deze historische collectiepresentatie is meteen het uitgangspunt voor een onderzoek naar de benadering van het thema 'landschap' tot vandaag. 
Een eerste vergelijkingspunt komt er met Lucien VAN DEN DRIESSCHE (1926-1991), geboren en getogen in de Leiestreek en aanvankelijk sterk beïnvloed door de Leieschilders van weleer. Zijn verhuis naar Brussel in de jaren '50 zorgt echter voor een totale ommekeer. Hij ontdekt er het stedelijk landschap dat in schril contrast staat met de rust van de Leiestreek. Zijn materiewerken uit de jaren '60 en '70 verschijnen hier als markant tijdsbeeld. 
Met een mix van kleine landschappen, in 2010 geschilderd op het Schotse eiland Mull, gekoppeld aan een classificatiesysteem zorgt Bruno VAN DIJCK bovendien voor een conceptuele insteek. 

Tot daar de inleiding...

Wat volgt is een presentatie van de verschillende manieren waarop hedendaagse kunstenaars omgaan met het landschap en de zorg ervoor. De verstoorde relatie tussen mens en natuur is al langer een wereldwijd fenomeen. Sommige kunstenaars kaarten dat expliciet aan, anderen zoeken naar vormen en kleuren om dat verstoorde evenwicht weer te geven en nog anderen proberen nieuwe evenwichten te creëren.

We plukken slechts enkele namen uit de tentoonstelling en garanderen U een wandeling met nog meer verrassende ontdekkingen.

In de grote zaal links staan we meteen voor een indrukwekkende installatie van Nayra MARTIN REYES. Ze is geboren op het canarische eiland Tenerife, studeerde kunst in La Laguna (Tenerife), Madrid en Antwerpen (KASK). Ze tekent, schildert en presenteert performances. Momenteel woont en werkt ze in Gent. Maar ze blijft sterk verbonden met de problematiek van haar geboortegrond. 
In haar werk vraagt ze aandacht voor de problemen die haar eiland bedreigen: het massatoerisme en sinds kort de olieplatformen die het ecologisch systeem en natuurlijke stabiliteit bedreigen.
De grote installatie die ze in het 'mudel' opbouwde, inclusief de beschildering van de wand brengt die hele problematiek overtuigend in beeld. 
Probeer ook oog te hebben voor haar tekeningen en schilderijen die de olieboringen, de instabiliteit van het vulkanische eiland of de zeebevingen in beeld brengen.
Let daarnaast op haar kleine ovale schilderij van de 'Drakenbloedboom', het symbool van Tenerife. Ook hier stelt ze vragen naar de overlevingskansen van deze zeldzame plant in een veranderende klimatologische omgeving.
Bij Nayra MARTIN REYES speelt het begrip 'landschap' duidelijk op het scherp van de snee, in een gevecht tussen nostalgie en overlevingsdrang.

In het middel van de zaal duikt een eerste 'billboard' van Stief DESMET op. We zullen er doorheen het parcours nog meer zien. Telkens brengt hij er heden en verleden van het kunstgebeuren in de Leiestreek samen. Hij kruipt zelf in de huid van Emiel Claus door schilderplekken op te nemen in zijn billboards en die naar vandaag te vertalen. Hij is zelf met deze streek vertrouwd, woont en werkt in Bachte-Maria-Leerne. In zijn werken refereert hij onder andere naar de mensheid die een schilderij van een vroeger panorama bewondert, terwijl diezelfde mensheid verantwoordelijk is voor de teloorgang van dat landschap.
Zijn rode versie van 'Villa Zonneschijn' gaat uiteindelijk de confrontatie aan met het gigantische schilderij 'De Bietenoogst' van Emiel Claus uit de collectie van het 'mudel'.

Saar DE BUYSERE werkt in Ledeberg (Gent) aan een veelzijdig oeuvre waarin de tekenkunst een niet onbelangrijke rol opeist. Binnen het bestek van deze tentoonstelling neemt ze met haar visie op het 'landschap' een heel speciale plaats in. In haar Ledebergs atelier creëert ze bergen, niet enkele Ledebergse bergen, maar ook  'Jungfrauregion-bergen' in een spel van licht en schaduw. Is het de schijnbare eenvoud die deze tekeningen zo aantrekkelijk en tegelijk zo geheimzinnig maakt? Los van dit alles en de veelzijdigheid van haar werk weet ze me (en vermoedelijk niet mij alleen) ook telkens weer te verrassen met haar gezichtsloze portretten van pas overleden bekende figuren. (https://www.instagram.com/saardebuysere/)

Het werk van Stefan PETERS zal U in deze tentoonstelling evenmin onberoerd laten. Het landschap ligt hem nauw aan het hart, maar in tegenstelling tot zijn illustere voorgangers die hun schildersezel in de volle natuur neer zetten, volgt hij de omgekeerde weg. Hij zoekt zijn onderwerpen via Google Earth en andere zoekmachines en distilleert hieruit reeksen met eigen landschappen. Hij is bovendien niet te beroerd om zijn digitale zoektocht zeer duidelijk in beeld te brengen.

En dan willen we U ook nog wijzen op de kleurrijke, uit elkaar barstende 'landschappen' van Greet VAN AUTGAERDEN. De bezoekersgids omschrijft het als volgt: 'Haar recente doeken zijn een synthese van verschillende standpunten ten opzichte van een landschap. Ze doet haar indrukken op tijdens omzwervingen en tochten in het Belgische landschap.'

Maar tussendoor ontdekt U ongetwijfeld ook nog Francis ALŸS, Wim DELVOYE en anderen...



Xavier De Cock, Overtocht van het veer op de Leie te Latem, ca. 1860
(Verzameling Mudel)


Nayra Martin Reyes, Installatie 'Tenerife', 2018



Stefan Peters, The Fall, 2018
(Courtesy the artist)



Saar De Buysere, Jungfrauregion II, 2016
(Courtesy the artist)



Emiel Claus, Bietenoogst (Collectie Mudel) 
& Stief Desmet, Villa Zonneschijn (rood), 2018 
(Courtesy the artist)


Greet Van Autgaerden, Excursie #1
(Courtesy The White House Gallery, Lovenjoel)



BIËNNALE VAN DE SCHILDERKUNST

van 1 juli t.e.m. 30 september
in de drie musea
Openingsuren MDD: 10 - 17 uur
Roger Raveelmuseum & Mudel: 11 - 17 uur

Tijdens de tentoonstelling kunnen bij het MDD fietsen ontleend worden om op cultuurtocht te trekken. Er zijn dagelijks twintig fietsen beschikbaar.
De drie musea liggen op een as van slechts 10 km.



© Artspotter / Waterschoenen