Vorig jaar nam
Waterschoenen U mee naar het Kasteel van Gaasbeek voor de tentoonstelling
'Sleeping Beauties'. U kon in ons artikel kennis maken met een stukje geschiedenis, gekoppeld aan fel gesmaakte ingrepen met hedendaagse kunst. Tot vandaag blijft dit artikel een flink geconsulteerd item in ons aanbod.
Dus wilden we in elk geval de voorstelling van het nieuwe project bijwonen. Op dinsdagavond 5 juni 2012 waren de weergoden in een uitzonderlijk goede 'bui'. Het was droog en zacht, ideaal voor een wandeling via de lange dreef naar het kasteel en een vernissage in de tuin met zicht op de wonderlijke glooiingen van het Pajottenland.
Kasteel van Gaasbeek
Ik vermoed dat, wanneer ze in het Kasteel van Gaasbeek brainstormen over nieuwe projecten en initiatieven, Marie Peyrat (1840-1923, 'de' Markiezin van Gaasbeek) altijd op de achtergrond meeluistert en vermoedelijk bepaalde ideeën inspireert, influistert of op zijn minst ondersteunt.
Rekening houdend met haar smaak voor het historische en haar liefde voor verkleedpartijen, twijfel ik er dan ook niet aan dat ze in het nieuwste tentoonstellingsproject 'EXQUISITE CORPSES' het beleid mee bepaald heeft.
Bij leven en welzijn zou ze ongetwijfeld voor zichzelf een rol gezien hebben in het door de Nederlandse fotograaf
Erwin OLAF (°1959) geregisseerde en geregistreerde tableau vivant.
En kijk, noblesse oblige of exige (?), ze is door de fotograaf op haar wenken bediend.
Maar laten we eerst even situeren waar het in 'Exquisite Corpses' precies over gaat.
Aanleiding voor het hele gebeuren is het feit dat de graven Egmond en Hoorn exact 444 jaar geleden, op bevel van Hertog Alva, op de Brusselse Grote Markt onthoofd werden, op beschuldiging van hoogverraad ten opzichte van de Spaanse koning. Egmond was sinds 1565 de eigenaar van het kasteel van Gaasbeek, maar die eigendom werd na zijn dood door de Spaanse bezetter in beslag genomen.
Louis Gallait, De laatste hulde aan de graven van Egmond en Hoorn, 1851,
Zowat drie eeuwen later, in 1851, creëerde Louis GALLAIT zijn beroemde schilderij, 'De laatste hulde aan de graven van Egmond en Hoorn' (waarvan een kopie in het kasteel hangt). Daarin krijgen de ter dood gebrachte graven het bezoek van de Brusselse kruisboogschuttersgilde.
Dat in 2012 precies Erwin OLAF uitgenodigd werd om dit fameuze historische doek in een een geannoteerde fotografische versie om te zetten, is uiteraard geen toeval. Ten eerste was Olaf hier geen onbekende wegens zijn deelname aan een eerder artistiek project in 2008: 'Markiezin zkt vrouw', in samenwerking met Gynaika. Ten tweede leverde hij vorig jaar ook al een gelijkaardige bijdrage voor het Leidens museum met 'Leidens Ontzet'.
Erwin Olaf, Exquisite Corpses, De laatste hulde aan de graven van Egmond
en Hoorn, 2012, in opdracht van het Kasteel van Gaasbeek
In 'Exquisite Corpses' benadert hij het oorspronkelijke schilderij op zijn manier door er nog een aantal lagen en personages aan toe te voegen. De titel
'Exquisite Corpses' verwijst daarbij zowel naar de twee terechtgestelden alsook naar de term
'Cadavre Exquis' uit het surrealistische gedachtengoed.
Olaf brengt onder andere de weduwe van Egmond en zijn dochter Johanna prominent in beeld. En kijk, in het midden van het tafereel duikt ook Marie Peyrat, alias Markiezin Arconati Visconti, op in haar favoriete vermomming als page.
Bovendien wordt de reconstructie van dit 16de eeuws tafereel subtiel aangevuld met elementen uit de hedendaagse Belgische mode- en juwelenwereld.
Naast het hoofdwerk 'De laatse hulde aan de graven van Egmond en Hoorn', waarin alle personages aan bod komen, heeft Erwin Olaf ook nog een stilleven (
vanitas) toegevoegd, waarin de loden hartvormige koker (waarin het hart van Egmond apart begraven werd) centraal staat en alle symbolen voor de dood en het verglijdende leven opgevoerd worden.
Bovendien zijn een aantal personages in afzonderlijke portretten afgebeeld, met in eerste instantie Johanna (de dochter), die er met haar witte jurk van Kaat Tilley, haar zilveren diadeem van Elvis Pompilio, een bloemenketting van Olivia Hainaut en een ring van Isabelle Lenfant gewoon schitterend uitziet. Maar ook de andere geportretteerden stralen een onvoorstelbare (geloof)waardigheid uit.
Erwin Olaf, Exquisite Corpses, Interpretatie Johanna, dochter
van de graaf van Egmond, 2012, in opdracht van het Kasteel van Gaasbeek
Styliste
Linda VAN WAESBERGE zorgde ondermeer ook voor de schitterende attributen van
Ann Demeulemeester, Wouters&Hendrix, Walter Lecompte, Dries Van Noten,...
De 'acteurs' op deze foto's zijn stuk voor stuk amateurs, die zich met een enorme professionele energie op hun rol gestort hebben. Het resultaat van de gebundelde krachten is dan ook verbluffend.
Met een beetje geluk ontmoet U tijdens uw bezoek aan het kasteel de 'Spaanse soldaat' in zijn dagdagelijkse outfit.
Deze kleine, maar perfectionistische tentoonstelling (of project) blijft in de huidige opstelling toegankelijk tot zondag 19 augustus 2012, dagelijks van 10 tot 18 uur (laatste bezoek om 17 uur), maandag gesloten.
Kasteel van Gaasbeek
Kasteelstraat 40
1750 GAASBEEK
Op de website van het kasteel kunt U alvast terecht voor een filmische blik op 'The making of...'
