ROGER RAVEEL & REIN DUFAIT in het RAVEELMUSEUM

 

(Het is verre van ideaal voor een Art Spotter die normaal gezien op Waterschoenen door het kunstenlandschap flaneert, maar de komende tijd bekijk ik een en ander vanuit de coulissen. Ook zonder echte bezoeken wil ik toch nog wel wat interessante  artistieke initiatieven voorstellen.)

Kom door het venster kijken

Roger Raveel in de jaren 1970 en 1980

Roger Raveel, Kom door het venster kijken (3), 1974

Collectie Roger Raveel Museum / Vlaamse Gemeenschap

In de jaren 1970 en 1980 borduurt Roger Raveel (1921-2013) verder op zijn Nieuwe Visie: een vervlechting van geest en materie, het ‘picturale gebeuren’ van het schilderij dat dichter staat dan ooit bij het leven zelf. De belangrijkste inspiratiebron van de schilder is zijn directe omgeving. De indrukken die hij opdoet in het atelier, thuis en in het dorp vertaalt hij op hoogst eigen wijze in een kleurenpalet dat steeds feller wordt. We herkennen de betonnen paaltjes en muren, de velden, de kat, Raveels echtgenote Zulma en zijn vader Gustaaf die protagonisten zijn in composities die gewaagder en helderder worden; ook de formaten van de schilderijen groeien.

In een poging de grens tussen het geschilderde universum en het de concrete werkelijkheid te dichten, experimenteert Raveel verder met de integratie van voorwerpen in of op het schilderij: stukken hout, kippengaas, zijn schoenen maar ook spiegels waarin de bezoeker zichzelf kan waarnemen als deel van het kunstwerk. Typerend voor de jaren 1970 en 1980 is ook het terugkijken op het eigen oeuvre. Vaak kopieert Raveel zijn eigen werk en herhaalt hij motieven die hij reeds decennia lang aanwendt. Hij combineert doorgaans ook verschillende stijlvormen. Een realisme in het schilderen of tekenen van handen, luchtpartijen en (zelf)portretten staat in contrast met abstractere zones en motieven, expressief en vaak pasteus geschilderd.

Het Karretje om de hemel te vervoeren (1968) vormt een voorafspiegeling van de jaren 1970 en 1980 waarin het kunstwerk zelf de realiteit zal betreden. In 1971 laat Raveel een vlot met schilderij over de Leie trekken in een poging het dempen van de oude Leiearmen te voorkomen. In datzelfde jaar installeert hij beschilderde houten zwanen in de Brugse reien in het kader van de Triënnale, wat onvoorzien maar terecht de aandacht vestigt op het sterk vervuilde water. Raveel wil aantonen dat kunst een waardevolle plaats inneemt binnen de maatschappij en een rol vervult. In diezelfde periode start hij met de productie van grafiek, een medium dat mogelijk maakt dat zijn werk op bredere schaal verspreid kan worden.

De tentoonstelling Kom door het venster kijken omvat schilderijen, objecten en tekeningen uit de collectie van het Roger Raveel Museum, aangevuld met enkele langdurige bruiklenen, waaronder ook grafisch werk, uit private collecties.

Strompelvast

Rein Dufait

Rein Dufait, Zeedeur, 2021

Het Roger Raveel Museum nodigde Rein Dufait (1990, Oostende) uit tot een solotentoonstelling in de nieuwe vleugel van het gebouw. Het werk van deze kunstenaar laat zich typeren door een uitgesproken procesmatige werkwijze waarbij het ene werk een volgende voortbrengt. Elk kunstwerk vormt een schakel in de poëtische keten van vormelijke en praktische ‘problemen’ waar Dufait een ‘oplossing’ voor verzint.

Dufait creëert kunstwerken die het midden houden tussen sculpturen, assemblagen, installaties en schilderijen. Hij gaat aan de slag met de meest uiteenlopende materialen, van karton en zand tot planken, metaaldraad, plexiglas en acrylverf. Volgens een hoogst eigen logica assembleert en combineert hij deze bouwstenen op intuïtieve wijze. De kunstenaar laat zich hierbij inspireren door structuren, materialen, kleuren en constructies die hij in zijn directe omgeving aantreft.

Strompelvast brengt een reeks werken samen die grotendeels in 2021 gecreëerd werden en om die reden ook op subtiele of minder subtiele wijze met elkaar verbonden zijn. De hoeksteen van deze tentoonstelling vormt Marine, een werk uit 2020 dat een synthese biedt van een aantal belangrijke kunstwerken uit het oeuvre van Dufait. Ook in Strompelvast kijkt de kunstenaar terug op zijn eigen creaties en praktijk en daagt hij zichzelf uit nieuwe proporties en combinaties uit te proberen.

Eind november verscheen een publicatie naar aanleiding van deze tentoonstelling waarin de kunstenaar in gesprek gaat met Anny De Decker en Melanie Deboutte over de Marine en de voorbereidingen van de nieuwe tentoonstelling. Het boek kan via e-mail besteld worden.

MEER INFO VIA

https://www.rogerraveelmuseum.be

Roger Raveel, het Raveelmuseum en Rein Dufait verschenen de voorbije jaren meermaals in WATERSCHOENEN. Tik de naam in de ZOEKBALK van Waterschoenen voor meer informatie.

Art Spotter / Waterschoenen

BEZOEK AAN RAVEELMUSEUM, MUDEL en MDD: BIËNNALE VAN DE SCHILDERKUNST 2020 'BINNENSKAMERS'

 

We hadden U de Biënnale van de Schilderkunst 2020 onlangs in WATERSCHOENEN uitgebreid aangekondigd.

Daar kreeg U reeds een omschrijving van het thema, de invulling daarvan op de verschillende locaties en de praktische informatie om Uw bezoek te plannen.

Zoals toen ook vermeld, was het thema 'Binnenskamers' nog voor de uitbraak van het coronavirus gekozen, maar kreeg het vanzelfsprekend een extra betekenis binnen het kader van de quarantaine en aanverwante maatregelen.

In de verzorgde catalogus (inbegrepen bij Uw ticket voor de Biënnale) wordt de titel  'Binnenskamers' als volgt omschreven:

"Onder de titel Binnenskamers spitst deze editie zich toe op het interieur binnen de conventies van de kunstgeschiedenis. Traditioneel vormt het interieur het decor van een tafereel, het omhulsel van een verhaal - een kader binnen een kader. Het interieur verhult en onthult. Het bestaat binnen de grenzen van haar eigen identiteit en geborgenheid. Toch veronderstelt dit 'binnen' ook een 'buiten'."

Intussen zijn we eindelijk zelf ter plekke geraakt. In onderstaand verslag bieden we een compacte indruk van wat U tot 18 oktober 2020 kan gaan bekijken. 

Omwille van de COVID-maatregelen moet U voor de verschillende musea op voorhand een datum en tijdsblokken reserveren, maar dat kan de pret niet bederven.

*

Wij begonnen onze wandeling in het RAVEELMUSEUM, waar de traditionele indeling omgegooid werd. De benedenruimte waar voorheen de vaste collectie getoond werd, is nu het terrein van de 'Biënnale van de Schilderkunst', waarin curator Melanie Deboutte met een eigen, zinnige keuze het begrip schilderkunst opentrekt, met inbegrip van monumentale ruimtelijkheid en bovendien tijdperken dichtbij of verderaf met elkaar confronteert.

Zo worden ruimtelijke omgevingen driedimensionaal uitgewerkt door Lily Dujourie, Jan Vercruysse of Philippe Van Snick of objectmatig benaderd door Valérie Mannaerts.

'Echte' schilders zoals Jan Van Imschoot of Jean Brusselmans ontplooien hun visie in strakke, architecturale taferelen. Het werk dat Narcisse Tordoir in de tweede helft van de jaren 80 maakte, blijft onbetwistbaar sterk staan. En dan is er ook nog de ontmoeting tussen Raoul De Keyser en Roger Raveel in enkele werken. Maar er is uiteraard meer...

Hierna enkele beelden uit de presentatie.

Meer beeldmateriaal op:

https://www.instagram.com/rogerraveelmuseum/

https://www.facebook.com/rogerraveelmuseum

Lili Dujouri

Between Black and Pink, 1986, Mixed Media

Belfius Art Collection

Valérie Mannaerts, detail zaalzicht

Narcisse Tordoir, Zonder Titel, 1987, Mixed Media, Privécollectie

Jean Brusselmans, Mansarde II, 1939, Olieverf op doek

Collectie Museum voor Schone Kunsten, Gent

***

We keren terug naar de voorkant van het museum en nemen de trap naar boven voor de nieuwe opstelling omtrent Roger Raveel, los van de Biënnale van de Schilderkunst.

DE WORDINGSJAREN: 1941 - 1960

Schilderijen en tekeningen uit de verzameling

van het Roger Raveel Museum

Deze presentatie loopt tot 31 januari 2021.

"Sinds 1 juli pakt het Roger Raveel Museum uit met een nieuwe collectiepresentatie. De wordingsjaren: 1941-1960 omvat een selectie van zelden getoonde schilderijen en tekeningen uit de periode waarin de jonge Roger Raveel (1921-2013) op zoek is naar zijn eigen signatuur en positie als schilder. De tentoonstelling tracht, wars van chronologie, het veelzijdige experiment van Raveels ontluikende oeuvre bloot te leggen. Het gedurfd palet van kleuren en technieken is reeds onmiskenbaar aanwezig in beheerste composities waarbinnen de kunstenaar de complexiteit van de werkelijkheid probeert te vatten. Een betonnen muurtje in de tuin, een koffiepot op de tafel, de boer die zijn akker ploegt: de protagonisten uit Raveels universum – het dorp aan de Leie waar hij zijn leven lang woonde en werkte – verschijnen al vroeg als motieven in zijn schilderkunstig onderzoek. De aandacht van de schilder verschuift in deze twee decennia stelselmatig van een figuratieve naar een abstraherende beeldtaal in een poging atmosfeer, licht en de ‘mentale ruimte’ te vangen. De tentoonstelling geldt als een eerste stap in het verdere onderzoek en bredere ontsluiting van de museumcollectie in de komende jaren."

(Uit de website van het Museum)

Roger Raveel, 

Stilleven met broodplank en mes, 1948, Olieverf op papier gemaroufleerd op multiplex

Poes aan paal, 1954, Olieverf op hardboard,Collectie Vlaamse Gemeenschap

Roger Raveel, Tafeltje met rode vlek, 1952,

olieverf op hardboard

Collectie Vlaamse Gemeenschap

Roger Raveel, Het binnenhalen van de oogst, 1941,

Olieverf op karton gemaroufleerd op paneel

Collectie Vlaamse Gemeenschap

Roger Raveel, Portret van Zulma, 1948/49,

Olieverf op doek

Collectie Vlaamse Gemeenschap

***

Voor het vervolg van de 'Biënnale van de Schilderkunst' trekken we naar het Museum van Deinze en de Leiestreek (mudel) in Deinze.

Met figuren als Emile Claus en Léon De Smet put het museum uit de eigen collectie, maar het laat ook niet na om de zoektocht uit te breiden naar hedendaagse kunstenaars. Daarin wordt ruimte gelaten voor verschillende benaderingen, maar het valt toch wel op dat de nadruk hier op de schilderkunst ligt.

Sommigen grijpen daarbij terug op traditionele middelen zoals olieverf op doek.

Neem nu Bendt Eyckermans of Kristof Van Heeschvelde die hiermee echter elk op hun manier een aparte wereld neerzetten.

De presentatie van Kristof Van Heeschvelde maakt een zeer levendige indruk en weet tegelijk de dialoog met Jan Van Beers aan te gaan.

Noteer ook de synergie tussen Joëlle Dubois en Charley Toorop.

Olga Fedorova zorgt voor de nodige dosis vervreemding.

Hierna enkele beelden uit de presentatie.

Meer beeldmateriaal op:

https://www.instagram.com/mudeldeinze/

https://www.facebook.com/pages/Mudel/401573733324755/

Léon De Smet, 

Portret van Mevrouw Van Hecke (geel),

1920

Olieverf op doek

Collectie mudel Deinze

Kristof Van Heeschvelde, 2016 - 2019

Olieverf op doek

Courtesy Berserk Art Agency Burcht

Jan van Beers, Modegek, 1874, Olieverf op doek

Collectie Stadsmuseum Lier

Olga Fedorova, Black Box, 2017

Lenticulaire Print

Privé collectie, Zwevegem

Courtesy Tatjana Pieters Gallery

***

Op naar Deurle voor een bezoek aan MDD (Museum Dhondt-DHAENENS).

"Bij MDD staat Binnenskamers synoniem voor nabijheid, intimiteit en de directheid die ontstaat door nauw contact. Of het nu het huis, het atelier of de illusionistische ruimte van het schilderen zelf is, het thema toont de subtiliteiten en texturen van wat zich binnenin afspeelt en onthult overwacht veelzijdige en verschillende ruimtes."

(Uit de catalogus van de Biënnale van de Schilderkunst)

MDD put gewoontegetrouw uit de internationale kunstenaarsvijver, maar concentreert zijn tentoonstelling toch rond 'historische' kunstenaars van eigen bodem: Gust De Smet, Léon De Smet, James Ensor, Louis Thevenet, Rik Wouters, gekoppeld aan hedendaags werk van Luct Tuymans, Maaike Schoorel en Marie-Fleur Lefbvre. 

Imponerend werk van Mamma Andersson, Lucy McKenzie of Walid Raad...

Hierna enkele beelden uit de presentatie.

Meer beeldmateriaal op:

https://www.instagram.com/museum_dhondt_dhaenens/

https://www.facebook.com/MuseumDD

Gust De Smet, De verwachting, 1928

Gouache en olieverf op papier

Privécollectie op papier

Louis Thevenet, De rode kast, 1915, Collectie MDD

Art Spotter meets Marie-Fleur Lefebvre

Weaving Heroe Flash, 2020

Walid Raad, deel van installatie 'Letters to the Reader',

2014 - 2017, MDF panelen en verf

Courtesy van de kunstenaar en Sfeir-Semmler Gallery, Beirout/Hamburg

&

Gust De Smet, Naakt met goudvissen, 1928,

Olieverf op doek, Privécollectie

***

Salon des Editions 1973 - 2020

Een overzicht van door MDD uitgegeven edities

in de achterzaal van het museum

Met tal van pareltjes die nog beschikbaar zijn...

zie catalogus via deze 

LINK

Net buiten het museumterrein kunt U nog op bezoek in HOPSTREET GALLERY. Het verslag hierover brachten we U enkel dagen geleden via onderstaand artikel:

https://waterschoenen.blogspot.com/2020/08/johan-de-wilde-invites-bij-hopstreet.html

Ook het Museum Gust De Smet en de presentatie van Gideon Kiefer in het Gemeentelijk Museum van Sint-Martens-Latem kunt U nog bezoeken.

(info via de link bovenaan in dit artikel)

© Art Spotter / Waterschoenen

BIËNNALE VAN DE SCHILDERKUNST in MDD, Raveelmuseum en Mudel

Moderne en hedendaagse kunst 

in de Leiestreek 

7e Biënnale van de Schilderkunst kijkt 

'Binnenskamers'

Van 26 juli tot en met 18 oktober 2020 slaan de drie beeldende kunstmusea aan de Leie — Museum van Deinze en de Leiestreek (mudel), Museum Dhondt-Dhaenens, in samenwerking met Sint-Martens-Latem, en Roger Raveel Museum — opnieuw de handen in elkaar voor de intussen 7de editie van de Biënnale van de Schilderkunst.

Onder de titel Binnenskamers - nog voor de corona-crisis gekozen - biedt de Biënnale de ideale gelegenheid om een ​​breed smaakpallet van moderne en hedendaagse schilderkunst uit binnen- en buitenland te ontdekken. Met historische figuren zoals Jean Brusselmans, Roger Raveel, Gust De Smet en Emile Claus tot hedendaagse kunstenaars zoals Joëlle Dubois, Chantal Akerman, Walid Raad, Bendt Eyckermans en Luc Tuymans, toont de Biënnale een unieke dwarsdoorsnede van het medium in al haar diversiteit.

De werken in de Biënnale representeren een even breed scala aan soorten fysieke binnenruimtes waaronder het atelier, het huiselijk interieur maar ook de innerlijke ruimtes van de verbeelding en de psyche. 

Zonder buiten geen binnen en daarom wil de Biënnale ook het prachtige natuurlijke landschap van de Leiestreekwaarbinnen de deelnemende musea gevestigd zijn betrekken. Deze 7de editie is dan ook een open uitnodiging voor bezoekers van alle leeftijden om kunst van wereldklasse te ontdekken in combinatie met een leuk dagje uit in de natuur, per fiets, te voet, per auto of het openbaar vervoer.

De Biënnale van de Schilderkunst brengt een gevarieerde selectie van kunstwerken uit de 20 en 21ste eeuw rond het thema Binnenskamers. Hoewel schilderkunst de leidraad is, hebben veel van de uitgenodigde kunstenaars praktijken die beeldhouwen, schrijven en klank omvatten. Schilderen is in deze context minder een medium dan een manier van kijken, een bevoorrecht middel om de omgeving en zichzelf te observeren. De kunstenaars bevragen de geschiedenis van de schilderkunst vanuit haar mogelijkheden en begrenzingen.

Bij MDD staat Binnenskamers synoniem voor nabijheid, intimiteit en de directheid die ontstaat door nauw contact. Of het nu het huis, het atelier of de illusionistische ruimte van het schilderen zelf is, het thema hier zijn de fijne kneepjes en patronen van binnenin, hetgeen zich conformeert aan externe parameters waardoor nietsvermoedende ruimtes van variatie en verschil geopend worden.

MDD Deurle

De tentoonstelling in het Roger Raveel Museum brengt werk samen van dertien kunstenaars die niet (enkel) met penseel en verf aan de slag gaan maar de geschiedenis van de schilderkunst bevragen vanuit haar mogelijkheden en begrenzingen. Het kunstwerk, dat haar autonomie als object heeft verworven sinds de jaren 1980, is een wegwijzer naar de plaats waar de herinnering huist, waar een collectief geheugen ons verbindt op universele en tijdloze schaal. 

Jan Vercruysse, Kamer III, 1985 (Collectie M HKA, Antwerpen)

Mudel gaat binnen het thema van deze editie op onderzoek naar de invloed van de maatschappij op ons interieur en hoe dit voor specifieke kunstenaars een inspiratiebron is. Het interieur als warm nest, het interieur dat een veilige haven hoort te zijn. Helaas zijn onze knusse woonvertrekken heden op verschillende vlakken door indringers bedreigd.

Kristof Van Heeschvelde ontmoet Emile Claus

Biennale van de Schilderkunst

Binnenskamers

26 juli - 18 oktober 2020

MDD, Mudel & Roger Raveel Museum

De Biënnale is te bezoeken na reservatie via deze link vooraf met een combiticket dat toegang geeft tot MDD, mudel en het Roger Raveel Museum tijdens de duur van de biënnale.

⟫ ʟᴏᴄᴀᴛɪᴇꜱ ᴍᴇᴛ ᴄᴏᴍʙɪ-ᴛɪᴄᴋᴇᴛ (€12/€9/€0):

- MDD, Deurle

- mudel, Deinze

- Roger Raveel Museum, Machelen - Zulte

⟫ ɢʀᴀᴛɪꜱ ʟᴏᴄᴀᴛɪᴇꜱ (ᴢᴏɴᴅᴇʀ ᴛɪᴄᴋᴇᴛ):

- Museum Gust De Smet (Sint-Martens-Latem)

- Crypte / gemeentehuis (Sint-Martens-Latem)

Museum Gust De Smet

⟫ ꜱᴜᴘᴘʟᴇᴍᴇɴᴛ (€5):

- Woning Van Wassenhove

- Wunderkammer

Woning van Wassenhove

De troeven van de Biënnale van de Schilderkunst:

• De combinatie van moderne en hedendaagse schilderkunst uit binnen- en buitenland, met toppers als Roger Raveel, Raoul De Keyser, Emile Claus, Rik Wouters en Luc Tuymans, is uniek.
• De prachtige Leiestreek waar de drie musea gelegen zijn nodigt uit voor een unieke daguitstap waarbij kunst en natuur hand in hand gaan.
• Het thema van dit jaar - Binnenskamers - geeft een nieuwe blik op de periode van opsluiting waarmee we allen te maken hebben (gehad) door het uitbreken van het coronavirus.
• De Biënnale treedt dit jaar ook buiten de muren van de musea en werkt voor het eerst samen met Sint-Martens-Latem om tentoonstellingen te organiseren op verschillende locaties in de gemeente, waaronder het Gust de Smet Museum en het Gemeentehuis.

---

U vindt er o.a werk van deze kunstenaars:

Mudel: Emile Claus, Sarah De Vos, Léon De Smet, Joëlle Dubois, Bendt Eyckermans, Olga Fedorova, Charles Picqué, Jan Sluijters, Charley Toorop, Jan Van Beers, Kristof Van Heeschvelde, Carel Willink

Roger Raveel Museum: Chantal Akerman, Jean Brusselmans, Jean-Marc Bustamante, Lili Dujourie, Raoul De Keyser, René Daniëls, Vedran Kopljar, Valérie Mannaerts, Roger Raveel, Narcisse Tordoir, Jan Van Imschoot, Philippe Van Snick, Jan Vercruysse

Museum Dhondt-Dhaenens & Sint-Martens-Latem: Mamma Andersson, Njideka Akunyili Crosby, Léon De Smet, Gust. De Smet, James Ensor, Melissa Gordon, Suchan Kinoshita & Olivier Foulon, Marie-Fleur Lefebvre, Lucy McKenzie, Walid Raad, Maaike Schoorel, Chris Huen Sin-Kan, Louis Thevenet, Luc Tuymans, Rik Wouters.  

---

Locaties

Mudel 

Lucien Matthyslaan 3-5, 9800 Deinze

www.mudel.be

Roger Raveel Museum 

Gildestraat 2-8, 9870 

Machelen-Zulte

www.rogerraveelmuseum.be

Museum Dhondt-Dhaenens 

Museumlaan 14, 9831 Deurle

www.museumdd.be

Gemeentelijk Museum Gust De Smet 

Gustaaf de Smetlaan 1, 9831 Sint-Martens-Latem

Gemeentehuis Sint-Martens-Latem

Dorp 1, 9830 Sint-Martens-Latem

SCHITTERENDE MUURSCHILDERINGEN in het RAVEELMUSEUM

Op zondag 8 maart 2020 liep het Raveelmuseum stevig vol voor de vernissage van de tentoonstelling 'Muurschilderingen' met werk in situ van Sophie WHETTNALL, Jana CORDENIER, Koen VAN DEN BROEK, Tatjana GERHARD, Carole VANDERLINDEN en Matthieu RONSSE in gesprek met Roger RAVEEL.

De tentoonstelling kwam er op initiatief van Piet Coessens, de voormalige directeur die op 1 januari het roer van het museum doorgaf aan Melanie Deboutte.

Amper een week na de feestelijke opening is het museum echter (onder druk van het coronavirus) al meteen tot minstens 3 april gesloten.
We zijn dan ook zo vrij deze bespreking ruimer dan voorzien met beeldmateriaal in te kleden, zodat U alvast een idee krijgt van de presentatie. Hopelijk is na 3 april weer alles onder controle, zodat U met eigen ogen kunt gaan kijken.

Raveelmuseum

Het begrip 'muurschildering' speelde ook in het oeuvre van Roger Raveel een belangrijke rol. De vroege ingreep in een privéwoning te Astene (1955) en de alom bekende muurschilderingen in de kelders van het kasteel in Beervelde, die hij in 1966 samen met Raoul De Keyser, Etienne Elias en Reinier Lucassen realiseerde, worden hier in herinnering gebracht.

Maar van Raveel herinner ik me nog heel wat meer muurschilderingen.

In 1974 maakte hij voor de toenmalige Stichting Veranneman 'Een familiaal gebeuren' in wat nu 'SONS' (Shoes or no shoes) (Kruishoutem) heet.

Roger Raveel, Een familiaal gebeuren,

Stichting Veranneman, 1974

In 1976 werd voor het Brusselse metrostation Mérode het grote werk 'Wat bedoelde Ensor met Vive la Sociale?' gemaakt.

In 1986 was hij er ook bij voor Chambres d'Amis in Gent en in 1996 kreeg het Vlaams Parlement zijn 'Bezinning over de illusie van de macht'.

*

De zes kunstenaars in de huidige tentoonstelling stelden reeds eerder in het museum tentoon. Voor Jana Cordenier, Tatjana Gerhard en Carole Vanderlinden is het echter hun eerste ervaring met het medium 'muurschildering'.

Raveel weerspiegelt Sophie Whettnall

© Raveelmuseum & Sophie Whetttnall

In de hal van het museum bijt Sophie WHETTNALL (°1973) de spits af met een indrukwekkende muurtekening 'Black Dust' in zwarte spray paint. Je denkt onvermijdelijk aan een gigantische struik of de kruin van een boom, die zich van de vloer tot in de vide een weg zoekt.

Het 'karretje om de hemel te vervoeren' van Raveel werd hier op perfecte wijze geïntegreerd en geeft het geheel een extra dimensie.

© Jana Cordenier & Raveelmuseum

Het hoekje om, de lange trap op, staan we even later voor het gigantische doek van Jana CORDENIER (°1989). De gebruikte techniek laat geen rechtstreekse toepassing op de muur toe, maar haar transparante doek heeft ze op maat van de ruimte gemaakt.

Haar borduurwerk zorgt voor subtiele kleurtoetsen in een verder smetteloze omgeving.

Voor haar is het een vastleggen van tijd en ruimte, in dit geval gebaseerd op haar impressies van het bijzondere landschap aan de oevers van de Leie.

In 2018 maakte Jana Cordenier hier een opgemerkte passage in combinatie met James Ensor in het kader van de Biënnale van de Schilderkunst.

© Koen Van den Broek & Raveelmuseum

Koen VAN DEN BROEK (°1973) kiest voor een architecturaal gegeven uit de directe omgeving en speelt daarmee ontegensprekelijk in op het werk van Raveel, voor wie de dagdagelijkse, schijnbaar banale elementen uit dit dorp een onschatbare waarde hadden. Maar ook in zijn eigen werk zijn onverwachte benaderingen dagelijkse kost. Wie hem vooral kent van zijn landschappelijke schilderijen met autosnelwegen, bruggen, ellenlange straten met stoepen en  langgerekte schaduwen, zal misschien wat raar opkijken. Hier geeft hij mijns inziens uiting aan een beklemmend dorpsgevoel, terwijl ik hem toch meer zie floreren als de schilder van licht en ruimte. Koen Van den Broek is wellicht geen mens voor een dorp, maar voor een hele wereld.

Zopas was hij met zijn 'Wall Works' nog te gast in De Garage (Mechelen).

© Tatjana Gerhard & Raveelmuseum 

© Tatjana Gerhard & Raveelmuseum (detail)

In de volgende kamers is de sfeer totaal anders. Tatjana GERHARD (°1974) speelt met de ruimte en met de gebruikte materialen.

In het eerste kamertje lijkt het wel alsof er een complete transformatie aan de gang is. Gerhard positioneert zich als een archeologe die de geschiedenis van deze kamer in verschillende onderliggende lagen te voorschijn tovert, terwijl ze toch het hele tafereel toevoegt.

In de tweede kamer creëert ze een andere wereld. Tegen een gedetailleerde, repetitieve achtergrond schildert ze twee 'lijsten' met vreemde, getourmenteerde portretten waarin je zowel invloeden van Francis Bacon als Pablo Picasso kan vermoeden.

De twee ingrepen getuigen van een bijzondere inleving en een gedegen achtergrond. Als debuut inzake muurschilderingen kan deze bijdrage tellen.

© Carole Vanderlinden & Raveelmuseum

We schuiven door naar de achterste kamer waar we Carole VANDERLINDEN (°1973) met haar debuut inzake muurschilderingen begroeten.

In 'Waterschoenen' volg ik haar al zeer lang en ondanks de veelheid aan vormen, kleuren en onderwerpen die ze meestal op kleinere formaten gebruikt, is het niet moeilijk haar werk te herkennen.

Ook deze 'Totem' springt er tussen vloer en plafond meteen uit als een echte 'Vanderlinden'. De constructieve en beeldende kracht tegen die egale, kleurrijke achtergrond, zet zich meteen op mijn netvlies vast.

Ik kan thuis ook wel eens een muur vrijmaken...

Op de terugweg worden we nog vergast op verwijzingen naar de muurschilderingen van Roger Raveel: het fresco in Astene (1955) en de kelders van Beervelde (1966).

© Matthieu Ronsse & Raveelmuseum (detail)

Beneden wacht ons in de allerlaatste kamer van de voormalige pastorie nog de exhuberante bijdrage van Matthieu RONSSE (°1981): constructief, destructief, barok, kunsthistorisch, duister, kleurrijk, alomvattend, overweldigend,...

De grote vierkante kamer waar we in het verleden presentaties van o.a. Carole Vanderlinden of Mario De Brabandere zagen, is door Matthieu RONSSE met schilderkunstige middelen verbouwd tot een allesomvattend 'environment'. Geen enkel stukje muur, schouw, raam, deur is onbeschilderd gebleven.
Het is een kunsthistorisch stripverhaal, niet gespeend van enige duisternis, getuigend van ondernemingszin, kunsthistorische kennis en artistiek métier. Dit moet je 'in het echt' gezien hebben om het te geloven.

***

De levendige, groeiende grijsheid van Sophie Whettnall, de subtiele leegte van Jana Cordenier, de strakke architectuur van Koen Van den Broek, de speelse, huiselijke archeologie en de ingekapselde, verwrongen portretten van Tatjana Gerhard, de constructieve kracht van Carole Vanderlinden en de 'allround' wereld van Matthieu Ronsse...

Het zijn evenveel invullingen van het begrip 'vierkant' dat in het werk van Raveel een zo belangrijke rol speelt.

In de museumcatalogus van 1999 beschrijft Roland Jooris het als volgt:

"Raveel gebruikt het vierkant als heel vrij en ondogmatisch. Het vierkant als een leegte, als een beschouwelijk vlak, als een ding, als een hoofd, als het alles en het niets. Het vierkant als de kamer waarin de mens zijn vierkant schept." 


***

Dat al deze muurschilderingen na de tentoonstelling onder een neutrale verflaag verdwijen, klinkt misschien nogal spijtig, maar dat was nu eenmaal de afspraak met de deelnemende kunstenaars. Toch benieuwd !

***

(voorlopig gesloten tot en met 3 april 2020)

De tentoonstelling loopt tot 7 juni 2020
woensdag t/m zondag: 11 - 17 uur
maandag en dinsdag gesloten

RAVEELMUSEUM Gildestraat 2 - 8
9870 MACHELEN - ZULTE

www.rogerraveelmuseum.be


© Art Spotter / Waterschoenen