KRASJ '14: actuele kunst in Ninove... EEN WANDELING

' O Tejo é mais belo que o rio que corre pela minha aldeia'


Tot 5 oktober 2014 loopt in de Ninoofse binnenstad het kunstparcours KRASJ '14 als vervolg op de eerste editie die in 2012, op initiatief van Ninoofs beeldend kunstenaar Koen De Decker, het licht zag.
Het is de bedoeling dat dit initiatief in 2016 tot een verderzetting van deze biënnale leidt en inmiddels Ninove definitief op de kaart van het actuele kunstgebeuren zet. 
Voor deze tweede editie tekent curator Ilse Roosens, die onlangs in het S.M.A.K. ook het vernieuwde initiatief 'Coming People' verzorgde.

Twee jaar geleden lag het uitgangspunt reeds bij de vaststelling dat heel wat jonge kunstenaars hun provincienest (in casu Ninove) verlaten om in grote steden als Gent, Brussel, Antwerpen of zelfs over de landsgrenzen te gaan studeren en uiteindelijk niet meer terug te keren naar de plek van herkomst.
De nieuwe omgeving biedt ongetwijfeld meer artistieke/professionele contacten dan de oorspronkelijk woonplaats. Toch blijft er ook een zekere vorm van heimwee, wellicht een familiale band, misschien een zekere ontheemding en een eventuele nood aan (h)erkenning van de thuisbasis.

Hospitaalkerk Ninove

Kunstenaars hebben ook vroeger steeds de behoefte gehad om te 'ontsnappen', de blik te verruimen en grote centra op te zoeken. De voorbije 100 jaar was nu eens Brussel het centrum van de artistieke wereld, dan weer Parijs, New York, Berlijn.

Vandaag wellicht meer dan ooit zorgt de nomadische activiteit van kunstenaars uit alle werelddelen voor een dubbel gevoel. In een wereld van voortdurende migratiestromen zijn natuurlijk niet alleen kunstenaars daaraan onderhevig. Maar misschien zijn zij beter in staat om via hun werk uitdrukking te geven aan de gemengde gevoelens die dat met zich meebrengt.

Geen wonder dus dat KRASJ '14 in het teken staat van het 'reizen', zowel in de letterlijke betekenis als in de hoofden van de kunstenaars.

De Portugese zin waarmee deze bespreking opent, komt uit een gedicht van Fernando Pessoa.

'De Taag is mooier dan de rivier die stroomt door mijn dorp'

Meteen daarna nuanceert Pessoa dat beeld.

'Maar de Taag is niet mooier dan de rivier die stroomt door mijn dorp. Want de Taag is niet de rivier die stroomt door mijn dorp' 

Pessoa schreef dit gedicht in de bundel 'O Guardador de Rebanhos / De Hoeder van de kudde' onder het heteroniem Alberto Caeiro.

Maar ook het verdere verloop van de tekst is in de context van KRASJ belangrijk. Reeds in de eerste zinnen schuilen alle tegenstrijdige gevoelens en gedachten die we hiervoor i.v.m. de jonge (en minder jonge) kunstenaars schetsten.

 

Fernando Pessoa in Lissabon in de buurt van de Taag

Maar het gaat in KRASJ niet alleen over Ninoofse kunstenaars. Net zoals bij de vorige editie is gekozen voor een mix van beginnende en gevestigde kunstenaars met Ninoofse roots en kunstenaars uit binnen- en buitenland.

Gespreid over zeven locaties wacht u een aangename wandeling met presentaties die geenszins overladen, maar dikwijls bijzonder verrassend zijn en meerlagige betekenissen bevatten.

Starten kan in principe op elke locatie, maar beginnen in het Oud Stadhuis is wellicht de meest aangewezen optie, vermits u daar ook een infopunt vindt waar o.a. de kleine catalogus te koop is. Bovendien is hier een gratis wandelplan beschikbaar.

In ons vorig artikel - KRASJ '14: actuele kunst in Ninove... EEN VOORUITBLIK - kreeg u in de lijst van deelnemende kunstenaars rechtstreekse links naar hun websites, een aangewezen weg naar een kennismaking vooraf.

Kristof Van Gestel @ Oud Stadhuis

Op de eerste verdieping van het Oud Stadhuis kunt u al meteen zelf deelnemen aan het artistieke discours door in gesprek te gaan met Kristof VAN GESTEL: op de sofa met een kunstenaar. Zijn werk dook vroeger reeds op in Waterschoenen.

Legt hij al zijn (artistieke) zieleroerselen bloot en verwacht hij dat ook van zijn gesprekspartners? Come and see...

Met hem balanceert u ongetwijfeld op de grens tussen sculptuur, meubel, design en waagt u zich 'vanzelfsprekend' op artistiek en filosofisch terrein.

Een verdieping hoger worden we in de middengang begroet door Johan DE WILDE, wiens subtiele tekentechniek we al jaren volgen. Zijn drieluik 'El Pais' levert op het eerste gezicht nog minder 'sporen' op dan we van hem gewoon zijn, maar let u vooral op de gekleurde randen van het karton.

De kamer links is het terrein van twee kunstenaars. De quasi surrealistische benadering van Carlos CABALLERO konden we u enkele maanden geleden reeds in Waterschoenen presenteren. Vanuit zijn geboorteland Cuba kwam hij via Florida ook in Gent terecht. 'Reizen', 'migratie' en 'ontheemding' of zelfs (letterlijke) 'gespletenheid' (zoals in zijn sculptuur 'Spaces') zijn bij hem gangbare begrippen.

Jong Ninoofs talent (maar woont en werkt in Gent) Jonathan PAEPENS bekijkt de wereld door een gekleurde bril en in feite door méér dan één. Er is Jonathan Paepens die tijdens de opening op 6 september als zijn alter ego 'Diva John' de performance 'raise your flag' uitvoerde op het balkon van het voormalig stadhuis. Eveneens als 'Diva John' laat hij zich maar al te graag onderdompelen in de glamour en glitter van de sterrencultus, al houdt hij steeds de angeltjes van dat bestaan in het oog. Zijn textielwerk 'vallende sterren' benadert het Hollywoodthema van opkomst en ondergang.

Op 21 september om 11 uur kunt u hem nog eens aan het werk zien met zijn performance.

 Emmanuel Mottu, Europe - état des lieux . Désolation, 1995,

Collage met papier, privécollectie

Een volledig gedetailleerde rondleiding doorheen het hele parcours zou ons binnen het bestek van dit artikel te ver leiden en bovendien elke verrassing voor u in de kiem smoren. Dus gaan we in vogelvlucht verder en strijken hier en daar neer voor een nadere kennismaking.

In het Oud Stadhuis hebt u ook nog Mark DION (met een soort Wunderkammer') tegoed, naast een onverwachte band tussen twee Zwitsers van verschillende generaties: Paul KLEE en Emmanuel MOTTU. Klee werd door de nationaalsocialisten in 1934 als 'Entartet' uit Duitsland verdreven (maar liet in zijn werk meer dan ooit kinderlijke vreugde en vrijheid toe), terwijl Mottu met zijn grote collage 'Europe - état des lieux . Désolation' een historische stand der dingen van ons continent opmaakt (een schitterend werk).

En nu trekken we naar het voormalige POSTgebouw op de site van het huidige stadhuis aan de Centrumlaan.

We worden er in de centrale ruimte verwelkomd door de indrukwekkende geluidsinstallatie met oude bandopnemers in loop geschakeld door Bart MARIS, vooral bekend als muzikant  (met Ninoofse roots), die als een moderne nomade met zijn muziek de wereld rondreist.

Op 21 september om 10 uur verzorgt hij hier de performance 'neuringen en dender', een concert voor trompet en bandopnemers.

 Impressie met reflectie uit de reeks MADRID van Carl De Keyzer,

1996, foto, privécollectie

In de vele hoeken en kamertjes van het gebouw wachten u tal van ontdekkingen.

 Ayako YOSHIMURA, Carl DE KEYZER, de vreemde en afstandelijke poppen van Maen FLORIN, Cannelle TANC en Alicia FRAMIS nemen ons mee van Madrid over Parijs of Hollywood naar New York of andere inwisselbare plaatsen.

Patrick VAN CAECKENBERGH duikt hier op als een 'onverzadigbaar verzamelaar van informatie', wat ons meteen de link doet leggen naar het werk van Mark Dion in het Oud Stadhuis.

Christof MASCHER, een schilder van sprookjes, krijgt het gezelschap van Tadashi KAWAMATA, die in 2012 zijn 'Favela in Gent' bouwde in de buurt van de Dampoort tijdens het project TRACK.

Ayako Yoshimura, Variations on a theme # 2 - nature, 2010

Een selectie van 8 uit een reeks van 12 foto's

Pascale Marthine TAYOU (onlangs ook nog in WATOU), interieurarchitecte Yasmine LTAIEF en Moshekwa LANGA vervolledigen het beeld met licht, geluid en kleur (zelfs Afrikaans 'couleur locale').

U mag nu via de voetgangersbrug achter het stadhuis even over de Dender voor een bezoek aan Sarah & Charles (La nuit américaine, in 2012 ook al in het project Façades in Middelburg) in het STADSPARK.

Nadien gaat het richting HOSPITAALKERK waar we allereerst begroet worden door Claude DENDAUW en zijn bijzondere, symbolische installatie met schilderkunstige, sculpturale en poëtische elementen: 'Fragmenten uit mijn nomadisch dagboek'. Als illustratie van 'hoofdreizen' kan het tellen en in al zijn sprekende 'kleurloosheid' is het perfect geïntegreerd in deze op restauratie wachtende ruimte waarin barokke kracht en schitterend verval elkaar in evenwicht houden.

De kunstenaar vraagt uw medewerking: "Zet uw diepste gedachte op papier... en stop ze in één van de beschikbare flessen. Uw gedachten zullen voor altijd bewaard blijven".

Claude Dendauw, detail uit presentatie

Fragmenten uit mijn nomadisch bestaan, 2014,

installatie met schilderijen en sculpturen 

In dezelfde ruimte duikt ook het verhaal op (via video) van de in 1975 verdwenen Nederlandse kunstenaar Bas Jan ADER: het ontstaan van een mythe. In 2003 schreef Hans den Hartog Jager de roman 'Zelf God worden', waarin een gelijkaardig verhaal uitgewerkt werd.

Vlakbij de Hospitaalkerk bevindt zich (los van KRASJ) de muurschildering van Koen DE DECKER. Sinds onze bespreking in Waterschoenen heeft hij het werk gesigneerd en een katje toegevoegd.

Via de parking kunt u achter de hospitaalkerk doorlopen naar de KAAISCHOOL.

Onderweg ontdekt u op het lange metalen hek nog de sporen van Krasj in 2012. De gevlochten touwen van Mira Albrecht hebben inmiddels hun kleur bijna geheel prijsgegeven.

Paul D'Haese, met de fotoreeks Escapades, 2014

In de KAAISCHOOL toont Paul D'HAESE in zijn 'Escapades' een serie typisch Vlaamse (maar tegelijk universele) architectonische absurditeiten.

Ayako YOSHIMURA, die we ook in het postgebouw al uitvoerig mochten begroeten, laat hier vrolijk de vogeltjes fluiten tegen de achtergrond van droomlandschappen. Op deze plek plukte Lynn Hellebuyck twee jaar geleden de bloemetjes... (Krasj 2012).

We trekken naar de KOEPOORT. Hier heeft Ante TIMMERMANS zijn tenten opgeslagen (of zijn podium opgebouwd), geflankeerd door twee typische tekeningen van Philippe VANDENBERG. Vandenberg ontleedt in deze tekeningen via de figuur van Hitler het leven van de mensheid in zijn geheel en de drang naar dictatorschap..

Ante TIMMERMANS, afkomstig uit Ninove (Meerbeke), heeft zich met zijn tekeningen een flinke internationale reputatie opgebouwd en zoekt momenteel naar een gezond evenwicht tussen de rol van de kunstenaar als 'vervaardiger' van artistieke objecten en een geëngageerde aanpak als performer. In Ninove gaf hij tijdens de openingsdag alvast een stevige aanzet met zijn performatieve installatie 'le souffleur de pause', waarin hij als kunstenaar zijn 'ezelsmasker' afzet en de geest van Samuel Beckett en 'Wachten op Godot' evoceert. De onsterfelijke zin uit dat toneelstuk I'll never forget this carrot, gekoppeld aan de spie (zie het schilderij op de schouw) krijgt in Ninove wel een speciale betekenis.

Ante Timmermans, Ego Homo Nonsens / Homo Ludens, uit de

installatie 'le souffleur de pause', 2014, diverse media

Op 21 september , tussen 10 en 14 uur, doet Ante Timmermans de performance nog enkele keren over. Maar een gewoon bezoek aan de installatie is intussen meer dan de moeite waard.

Onze laatste locatie ligt in de VESTBARM.

Een ruime garage doet er dienst als 'garage' voor een project van Pascale Marthine TAYOU: Garage Modern. Met een ploeg van Kameroense technici bouwde hij een 'nieuwe' auto met verschillende oude onderdelen. Let ook op het geluid...

Hij krijgt het stille gezelschap van Maen FLORIN en William PHLIPS, die uitpakt met een vroeg (1987), maar bijzonder sterk en sober drieluik: 'Grenzeloos'.

*

Na KRASJ '14 kan het gedicht van Pessoa nooit meer eindigen met de bestaande zinnen:

'De rivier van mijn dorp doet me denken aan niets.

Wie aan haar oever staat, staat enkel aan haar oever'

De Dender die door Ninove stroomt is voorgoed een stukje Taag geworden. 

Ante Timmermans, detail uit de installatie

'le souffleur de pause', 2014, diverse media

KRASJ '14

tot 5 oktober 2014

elke zaterdag en zondag: 13 - 19 uur

OUD STADHUIS

Oudstrijdersplein 6

9400 NINOVE

INFO

www.krasj.be

© Art Spotter voor WATERSCHOENEN

Jo De Smedt met 'KUCH' in Villa De Olmen (Wieze)

De voorbije jaren hebben we het werk van Jo DE SMEDT (°1974) op de voet gevolgd. Wie zijn naam inbrengt op de zoekbalk van 'Waterschoenen' krijgt links naar verschillende artikels over tentoonstellingen of atelierbezoeken.

Nu hij zowel in Villa De Olmen (Wieze) als De Gasthuiskapel (Borgloon) opduikt, willen we de schijnwerpers dan ook opnieuw aanzetten.

Vorige zondag is de dubbeltentoonstelling gestart met 'KUCH' (een meer dan stevig artistiek hoestje) in Villa De Olmen en vanaf komend weekend laat hij zich in Borgloon kennen onder de titel I'm not a poet.  

Jo De Smedt, KUCH, olieverf, 

acryl op doek, 80 x 100 cm, detail

De geconcentreerde, satirische tekenaar die we de afgelopen jaren leerden kennen, is meer dan ooit aan de orde, al heeft hij de absolute strakheid van vroeger al geruime tijd aangevuld met schijnbaar chaotische omgevingen. Daarnaast laat hij zich in Wieze ook kennen als de tekenaar-schilder die met zijn minimale doekjes (9 x 12 cm) letterlijk het veld intrekt om als een 19de eeuwse 'plein air' kunstenaar te werken: struiken, bomen, landschap in zwart tegen een wit - gele achtergrond.

Deze kleine schilderijen zijn ongetwijfeld 'vingeroefeningen' voor het oog en de geest. Ze helpen hem enerzijds om tot rust te komen in de natuur en tegelijk geconcentreerd te kijken naar diezelfde natuur.

Jo De Smedt, The Walk, acryl op doek, 9 x 12 cm

In de rest van zijn artistieke gedachtenwereld is het ongetwijfeld een stuk minder rustig. Jo De Smedt bekijkt de maatschappij met een mengeling van grote welwillendheid en gepaste gereserveerdheid. Hij duikt in het bad, maar blijft op zijn hoede. Een satirische ondertoon is een probaat middel om het geheel onder controle te houden.

Naar aanleiding van zijn tentoonstelling 'Le cirque sous l'eau' (begin 2008) omschreef ik hem reeds als 'gedistingeerde punk'. Die punkattitude gaat zeker nog veel vroeger terug. Als kind tekende hij de punk- en metalplatenhoezen van zijn broer na. Hij leerde bovendien de skatewereld met zijn eigen grafische codes kennen.

De duidelijke en onderhuidse agressiviteit uit de beide disciplines bleef steeds hangen in zijn latere werk, maar met de nodige humor en satire weet hij een en ander te milderen.

Zijn tekeningen blijven meestal druk, al opteert hij nu en dan voor het minimalistische contrast zoals in 'PRIMAIR ZWART / teek'. Maar hij durft net zo goed de wilde dialoog aangaan met vlekken op de muur (The Lovers / Destroy) halverwege de trap naar de eerste verdieping of de grote tekening met de vloer in de garage rechts (Chanson des troubadours / kladversie) die hij bovendien naar zijn hommage (EST) aan Marc Maet laat lonken.

Jo De Smedt geeft in Villa De Olmen een hoofdrol aan het huis zelf, waarbij zijn eigen, zinnig werk nu eens ingetogen dialogeert, dan wel uitgesproken contrasteert met het 'gedateerde' interieur uit het interbellum.

Hij overlaadt het huis niet met zijn werken, maar duikt op de juiste plaatsen op en laat heel wat ruimtes ongemoeid.

Zo blijft de bovenverdieping quasi volledig vrij van artistieke ingrepen, die zich beperken tot een lang podium met kleine doeken in de middengang en een denkbeeldige lijn naar een oud boek op de tafel in de grote slaapkamer.

De kelderruimte zet hij naar zijn hand met één ingreep, die bovendien een link legt met zijn eigen artistieke evolutie. Dit neonwerk is ontleend aan zijn allereerste individuele tentoonstelling in 2004, maar vandaag meer dan ooit brandend actueel. Ik laat het u graag zelf ontdekken.

Op het gelijkvloers wisselen klein en groot werk elkaar af. De vitrinekast in de hal is een retrospectieve op zich. Verlies ook de bloemen op de glazen tafel in de tuinkamer niet uit het oog. Wekelijks zorgt de kunstenaar voor verse bloemen, maar... !

Jo De Smedt, Chanson des troubadours / 

de kladversie; mixed media op papier,

153 x 250 cm

In een mix van technieken creëert hij zijn wereld op papier of doek. Grafiet blijft het meest geliefde basismateriaal voor de creatie van uitmuntend gedetailleerde symbolen uit zijn beeldenpatroon. Elke tekening draagt meerlagige betekenissen en vraagt bijgevolg nader onderzoek.

In de garage links staat een bak (DENDERDAL - Wieze) met schilderijen die de bezoekers zelf kunnen presenteren aan het haakje erboven. Make your own choice !

De wereld van Jo De Smedt is, ondanks de soms letterlijke aanwezigheid van zwart-wit en het feit dat hij het duistere randje van het bestaan opzoekt, zeer genuanceerd en hoegenaamd niet grijs. In de nevelen van de handbewegingen die het tekenen met grafiet achterlaat, schuilt dan ook een schat aan wereldvisie die de moeite van het ontdekken meer dan waard is.

Ook nog deze tip:

Voor de bezoekers heeft Jo De Smedt een gepersonaliseerde herinnering klaarliggen (zolang de voorraad strekt).

Garage links: een verweerde spiegelversie

van DRUK DRUK DRUK / bones and stones,

acryl op papier, 153,5 x 250 cm

KUCH

tot 5 oktober 2012

in

Villa De Olmen

Nieuwstraat 83

9280 WIEZE

zaterdag en zondag: 11 - 18 uur

www.villadeolmen.be

www.jodesmedt74.be

*

I' M NOT A POET

van 13 september tot 19 oktober 2014

in Gasthuiskapel

Graethempoort 3bis

3840 BORGLOON

Opening 13 september om 15 uur

zaterdag en zondag: 14 - 18 uur

www.artborgloon.be

In de Gasthuiskapel toont Jo De Smedt een serie kleine etsen (10 x 15 cm) in combinatie met een serie grote tekeningen (84 x 114 cm) gemaakt tussen 2010 en 2012.

Met de etsen keert De Smedt terug naar zijn grafische opleiding. Voor deze etsen gebruikt hij wel een aparte techniek met zeer sterk salpeterzuur, een snel en gevaarlijk proces. De moeilijkheid bestaat erin om het zuur onder controle te houden. Soms neemt het de overhand en wordt de tekening volledig weggevreten. De aciditeit bepaalt mee de sfeer van elk werk. Van bijtende humor gesproken...

De tekeningen zijn gemaakt op de achterkant van oude papieren landkaarten zoals die op school gebruikt werden. De reeks 'IMAGES DU MONDE' is een verwijzing naar de 'achterkant' van onze maatschappij.

© Art Spotter voor WATERSCHOENEN

EEN NIEUW TENTOONSTELLINGSEIZOEN KOMT ERAAN ...

THESE BOOTS ARE MADE FOR WALKING

ON (art)WATER

Op de tafel van WATERSCHOENEN liggen heel wat uitnodigingen voor tentoonstellingen. We kunnen de komende dagen en weken onder andere naar Ninove, Wieze, Kalken, Antwerpen, Gent, Mechelen, Aalst, Wetteren, La Louvière, Brugge, Heule, Welle, Brussel, Ronse, Meigem-Deinze, Asse, Tielrode, Beringen, Kruiskerke, Hasselt, ... en zelfs naar Den Haag, Amsterdam, Tilburg,...

Wat we echt kunnen realiseren, leest u in de loop van september ongetwijfeld in WATERSCHOENEN.

 

© Art Spotter voor WATERSCHOENEN

KRASJ '14: actuele kunst in Ninove... EEN VOORUITBLIK

Op zaterdag 6 september 2014 start de tweede editie van KRASJ.

In 2012 waren we er met WATERSCHOENEN ook al bij. Net als toen bieden we nu reeds een vooruitblik en binnenkort nemen we u mee op een wandeling door de Ninoofse binnenstad voor een bezoek aan het 

'KUNSTPARCOURS IN DE SEMIPUBLIEKE RUIMTE VAN NINOVE'

Verschillende locaties in de binnenstad zullen gedurende vijf weekends (telkens van 13 tot 19 uur) opnieuw dienst doen als tentoonstellingsruimte voor actuele kunstenaars uit binnen- en buitenland.

Omdat Ninove geconfronteerd wordt met een uittocht van kunstenaars in de richting van de grote metropolen, staat KRASJ 2014 in het teken van ‘reizen’. Vele kunstenaars verhuizen in de zoektocht naar meer mogelijkheden, inspiratie, rust,… om uiteindelijk soms een nomadisch bestaan te leiden. Anderen reizen dan weer ‘mentaal’ en brengen zichzelf op een bijna spirituele manier in andere oorden. Het resultaat daarvan kan heel fantasierijk zijn, compleet onwezenlijk of net heel concreet, als gevolg van een (on)zorgvuldige analyse van de wereld.

Via het leven en het werk van de geselecteerde kunstenaars brengt KRASJ zowel fysieke als mentale reizen in beeld. Naast de presentatie van bestaande kunstwerken, tonen een aantal van de kunstenaars ook nieuw werk, geïnspireerd op de stedelijke context van Ninove.

De deelnemerslijst met links naar internetbronnen zal u alvast een eerste kennismaking bezorgen alvorens u vanaf 6 september aan het echte werk in Ninove begint.

Alicia Framis (SP) -  Ante Timmermans (BE) - Ayako Yoshimura (JP) - Bart Maris (BE) - Bas Jan Ader (NL) - Cannelle Tanc (FR) - Carl De Keyzer (BE) -  Carlos Caballero (CU) - Christof Mascher (DE) - Claude Dendauw (BE) - Emmanuel Mottu (CH) - Johan De Wilde (BE) - Jonathan Paepens (BE) - Kristof Van Gestel (BE) - Liesbeth Marit (BE) - Maen Florin (BE) - Mark Dion (US) - Moshekwa Langa (ZA) - Pascale Marthine Tayou (CM) - Patrick Van Caeckenbergh (BE) - Paul D’Haese (BE) - Paul Klee (CH) - Philippe Vandenberg (BE) - Sarah & Charles (BE) - Tadashi Kawamata (JP) - William Phlips (BE) - Yasmine Ltaief (BE)

Agenda:

 
- 6 september tot en met 5 oktober, elke zaterdag en zondag van 13 u. tot 19 u.: op elk uur vindt ‘Welkom voor een gesprek/Wat is een gesprek?’ plaats. Dit is een gesprek tussen kunstenaar Kristof Van Gestel en de toeschouwer in het Oud Stadhuis (Oudstrijdersplein 6, inschrijven via Dienst Cultuur of ter plaatse).

- 6 september tussen 13 u. en 16 u.: performatieve installatie ‘le souffleur de pause’ door Ante Timmermans (Koepoort, Koepoortstraat).

- 6 september om 14 u.: performance ‘raise your flag’ door Jonathan Paepens (Oud Stadhuis, Oudstrijdersplein 6).

- 6 september om 16 u.: opening KRASJ (binnentuin van het stadhuis, Centrumlaan 100).
- 20 september om 14 u.: vertoning film ‘YURI and the frustration of our ponies’ van Liesbeth Marit in Cinema Central (Lavendelstraat 25).

- 21 september vanaf 10 u.: parcours open gedurende de hele dag. Tussen 10 u. en 14 u. performatieve installatie ‘le souffleur de pause’ door Ante Timmermans (Koepoort, Koepoortstraat), om 10 u. performance ‘neuringen en dender’ door Bart Maris (Postgebouw, Bevrijdingslaan 1) en om 11 u. performance ‘raise your flag’ door Jonathan Paepens (Oud Stadhuis, Oudstrijdersplein 6).

- 27 september om 14 u.: atelier voor kinderen tussen 6 en 12 jaar door Yasmine Ltaief (max. 15 deelnemers, inschrijven via Dienst Cultuur).

- 4 oktober om 14 u.: vertoning film ‘YURI and the frustration of our ponies’ van Liesbeth Marit in Cinema Central (Lavendelstraat 25).

Kennismaking met Thierry Mortier naar aanleiding van een atelierbezoek

Thierry MORTIER (°1974) woont en werkt in het huis waar hij ook zijn jeugd doorbracht. De benedenverdieping die zijn vader als werk- en stockageruimte gebruikte voor zijn loodgietersbedrijf, is aangepast als atelier, annex bibliotheek en bureau. Hier bevindt zich zijn denk- en doecentrum als uitvalsbasis voor interventies in de buitenwereld.

Laat ons proberen om vat te krijgen op zijn achtergronden, invloeden en activiteiten.

Thierry Mortier noemt zichzelf een 'semiotic architect', een maker van TEKENS waarmee hij een interactie met de omringende wereld tot stand wil brengen. Vanuit een theoretische (zelfs wetenschappelijke) en filosofische achtergrond ontwikkelt hij zijn TEKENS die hij in een artistieke context plaatst, daarbij rekening houdend met een maatschappelijke betrokkenheid.

1

Thierry Mortier, semiotic architect @

semiotic.tv - the channel inside your head

Het recente project 'Ilya Prigogine in kleur' (zie Waterschoenen, 21 juli 2014) (Foto 4) bevat al die elementen. Het mag trouwens geen wonder heten dat hij de figuur van Prigogine als uitgangspunt nam.

(Ilya Prigogine 1917 - 2003, een in Rusland geboren Belgisch fysisch chemicus en wetenschapsfilosoof, kreeg in 1977 de Nobelprijs voor zijn werk in de thermodynamica, een onderdeel van de natuurkunde dat de INTERACTIES bestudeert tussen grote verzamelingen deeltjes op een macroscopisch niveau. In het bijzonder bestudeerde hij de dissipatie - ontwikkeling van warmte in een apparaat - dat leidt tot verlies van nuttige energie)

Ook Thierry Mortier streeft via zijn tekens naar interactie. Voor het project Prigogine nodigde hij tientallen kunstenaars uit om één tot drie tekeningen te maken in hun eigen stijl, maar geïnspireerd door de figuur of het werk van Prigogine. De tekeningen in zwart-wit werden gereproduceerd en als 'kleurboek' voorgelegd aan een publiek van kunstenaars, kunstliefhebbers of toevallige passanten tijdens het Novgorod Festival in Gent.

De ingekleurde bladen werden ter plekke tentoongesteld als nieuwe werken dankzij de inbreng van een participerend publiek.

De oorspronkelijke tekeningen zijn als gelimiteerde uitgave in een box beschikbaar en nog verkrijgbaar via de kunstenaar (voor 20 Euro een absoluut 'koopje').

Info: tm@semiotic.tv

"WE GROW IN DIRECT PROPORTION TO THE AMOUNT OF CHAOS

WE CAN SUSTAIN AND DISSIPATE"

Ilya Prigogine 

 *

Maar misschien moeten we eerst eens terug naar het verleden: de jeugd van Thierry Mortier, zijn verwachtingen en opleiding.

Eigenlijk was het zijn droom om kleren te ontwerpen. Als kind tekende hij constant kleding, in de 'schaduw' van zijn moeder die kleren maakte. Na de humaniora wou hij naar de modeacademie, maar een 'ernstige' studie leek voor zijn ouders wel een verstandiger keuze. Na het toelatingsexamen voor burgerlijk ingenieur koos hij alsnog voor een opleiding tot vertaler Nederlands - Frans - Engels.

Met dat diploma op zak ging hij aan de slag in de IT-sector, maar gaf die job in 2002 weer op om zijn artistieke droom waar te maken. Tot 2007 schilderde hij hoofdzakelijk portretten.

 2

Thierry Mortier, het 'kasseiproject' in Kortrijk, 2013

Toen hij zich steeds meer in de SEMIOTIEK ging verdiepen, kwam hij tot een radicale ommezwaai in zijn artistieke praktijk. Vanaf 2007 - 2008 begon hij aan een indrukwekkende reeks stempelschilderijen. Doodgewone gommetjes werden zijn basismateriaal voor het uitsnijden van allerlei tekens.

SEMIOTIEK is de studie van de tekens en tekensystemen. Tekens hebben een vorm die een betekenis wil overbrengen naar een ontvanger. Via de link SEMIOTIEK kunt u zich een weg banen door de geschiedenis en de verschillende 'scholen' in de semiotiek.

Zowel in de (inmiddels MINOR) traditie van Fernand de Saussure als in de (MAJOR) traditie van Charles Sanders PIERCE duikt het begrip RELATIE op.

Thierry MORTIER, gewonnen voor de stelling van Pierce, opteert bijgevolg voor een triadische relatie, met als drie aspecten: de DRAGER als vorm van de betekenis, het OBJECT dat naar die drager verwijst en tenslotte de INTERPRETATIE die we aan het teken geven.

Zijn vroegere overtuiging dat je met taal het best kan abstraheren heeft Mortier inmiddels ingeruild voor de tekens en de kunst als betere middelen.

Zijn stempelschilderijen zouden de volgende vijf jaar voor heel wat RUIS zorgen: 'Altijd sneeuw op de televisie'. Met zijn stempeltjes satureert hij het beeld op het doek in die mate dat je van heel dichtbij moet gaan kijken om details en dus tekens te kunnen onderscheiden. Hij kiest ook bewust voor zwart/grijs, vermits kleur voor de ruisschilderijen geen toegevoegde waarde kan bieden.

De kunstenaar beperkt zich niet alleen tot de twee dimensies van het schilderij, maar gaat na enige tijd met zijn gestempelde doeken ook driedimensionaal aan de gang.

Daarmee is meteen een stap gezet naar nieuwe ingrepen, installaties en interventies in de publieke ruimte.

  3

Thierry Mortier, L'origine de l' état-providence in het kader van het project

'De beperking van het getal kinders', 2013

Vorig jaar mochten we hem met Waterschoenen begroeten in de stadstentoonstelling 'Kortrijk Vlaandert', waar hij met 3 projecten aantrad. Onthou dat getal 3 ...

Vooreerst liet hij zich opmerken met zijn 'Monument voor een crisis' dat, gezien de tegenspraak in het onderwerp (het zou nogal absurd zijn), niet op groot formaat wilde uitvoeren. Aan de achterkant van het Broelmuseum stond wel 'de werf' opgesteld, terwijl de maquette van de gele tunnel - ontleend aan de Gauscurve - in de Budazaal hoorde te staan, maar mysterieus genoeg telkens verdween.

Bovendien was er het kassei-project (Foto 2) dat hij in postervorm wel honderd keer in de stad liet opduiken (in een poging tot 'saturatie' zoals in de ruisschilderijen). Onder de titel 'EENDRACHT - L'UNION' bezocht hij vooraf alle Belgische provinciehoofdsteden op zoek naar de typische kasseistraten met kasseien die ontegensprekelijk de neiging hebben om los te komen. Het wordt een 'verhaal' met 'tekens' over evidentie en vooral over universaliteit, een werk dat het Vlaamse, het Belgische grondgebied en het begrip kasseien ver overstijgt.

Tijdens diezelfde zomertentoonstelling opende hij (uiteraard niet toevallig) op 11 juli 2013 een 'Pop up convenience store' voor één dag in een drukke winkelstraat, een statement over de rol van de kunstenaar in de samenleving en een ingreep die bol staat van de historische en cijfersymboliek. Heel wat van zijn collega-kunstenaars presenteerden er hun werk.

Bij Thierry Mortier is een beeld nooit vrijblijvend. Hij heeft wel degelijk een mening en wil die ventileren.

In 2012 was er ook al een project in de publieke ruimte in de marge van TRACK met de zwarte raven (waarvan er overigens nog steeds een paar op het balkon van Brasserie De Rechtvaardige Rechters in de buurt van Sint-Baafs zitten). Ook in het Citadelpark zaten er in een boom vlakbij het 'kerkhof' van Leo Copers.

Momenteel loopt in Aarschot een artistiek project rond de herdenking van oorlogsslachtoffers uit de eerste wereldoorlog. Van de 173 burgerslachtoffers kreeg Thierry Mortier één onbekend persoon toegewezen. De kunstenaar ontwierp een TEKEN met een mix van de Duitse en de Belgische vlag voor de verkeersborden van alle doodlopende wegen in Aarschot: DEAD END.

De publieke ruimte is zeer belangrijk geworden in het oeuvre van Thierry Mortier.

4

Thierry Mortier, Semiotic kikkertje & Ilya Prigogine in kleur & UNITRI

 

Bij onze rondleiding door het atelier zijn we inmiddels in de bibliotheek aangekomen, een 'intieme' ruimte waar de kunstenaar zijn informatie- en inspiratiebronnen netjes bij de hand heeft.

Hier kan hij putten uit de reeds genoemde bron van de SEMIOTIEK, die we als de (wetenschappelijke) rationele kant van zijn artistieke praktijk kunnen bestempelen. Maar we zien hier ook heel wat boeken opduiken met het woord TAO of TAOÏSME op de kaft. Hier staan we bij de filosofische benadering.

Het taoïsme leert de mens een weg te kiezen in het leven. TAO betekent overigens 'de Weg' en is als dusdanig een IDEE.

"DE TAO, DIE WE TAO NOEMEN, IS NIET DE EEUWIGE TAO"

Let op de drieledigheid in deze gedachte.

Doorgetrokken naar de kunst levert dat de volgende vaststelling op:

KUNSTENAARS maken WERK voor een PUBLIEK. Pas in die triadische combinatie levert dat KUNST op.

(Herinner u ook de triadische relaties van Peirce in de semiotiek) 

Onderstaande tekst is geïnspireerd door het Taoïsme

"The future is uncertain... but this uncertainty is 

at the very heart of human creativity"  

Aangevuld met onderstaande boodschap vanuit de semiotiek levert dat een blik op de artistieke activiteit van een kunstenaar als Thierry Mortier.

"Art is capable of transforming noise into information"

Yuri Lotman

(Semiofest, 2012, London) 

Naast Semiotiek en Taoïsme wordt Thierry Mortier ongetwijfeld geïnspireerd door Japanse kunst. Dat wordt niet alleen gestaafd door zijn bibliotheek, maar ook door de praktijk van zijn MOLESKINE boekjes. Hij heeft de accordeonbladen bedrukt met zijn bekende gommetjes of andere, onverwachte middelen, heeft er tekeningen in gemaakt en durft zelfs eens bescheiden kleur aanbrengen.

Het eindresultaat refereert qua vorm aan oosterse tekenkunst en de 'geslotenheid' van de objecten geeft ze een geheim karakter.

In de lijnvoering en het vlekkenpatroon denk ik ook wel aan Lismonde.

  5

Thierry Mortier, gomstempels

Het werk van Thierry Mortier is veelzijdig en als dusdanig niet in een hokje te plaatsen. Het conceptuele karakter van zijn artistieke discours laat hem toe ideeën om te zetten in de best denkbare vorm van dat moment.

Een schitterend voorbeeld willen we u niet onthouden. Onder een glazen stolp (waar vroeger wel eens Mariabeelden woonden) zien we een bekende afbeelding van Courbet: L'origine du monde.

'De beperking van het aantal kinders' (2013) was een tentoonstelling die vanuit artistieke hoek stilstond bij de 40ste verjaardag van de afschaffing van het wettelijk verbod op de verspreiding en promotie voor anticonceptie (1973).

Thierry Mortier combineerde de postkaart van Courbet met een spiraaltje en noemde zijn werk 'L'origine de l' état providence', vanuit de vaststelling dat de welvaartsstaat pas echt tot wasdom kon komen, zodra de vrouw zelf kon beslissen of en hoeveel kinderen ze 'kreeg'.

Maar laten we eindigen met een al even beladen teken van Thierry Mortier.

In UNITRI (Foto 4) smelten 1 en 3 samen en nemen bovendien het teken van de kunstenaar zelf a.h.w. onder de arm.

A UNITY CONSISTING OF THREE PARTS

UNITRI al één-drieheid, 3 elementen die samen voor eenheid zorgen (of dat zouden moeten doen, 3 componenten die iets laten werken: 3 schakeringen van licht zorgen voor wit licht, de 3 machten in het staatsbestel, informatiebeveiliging, de relatie kunstenaar - kunstwerk - publiek,...

Tot daar een kennismaking.

Voor meer informatie verwijs ik u graag naar de website van de kunstenaar, waar u zijn voorbije, lopende en toekomstige projecten en activiteiten kan volgen.

www.semiotic.tv

ZONDAG 31 AUGUSTUS 2014 STELT THIERRY MORTIER vanaf 14 uur

 TENTOON BIJ SECONDroom in GENT

Info:

SECONDroom Gent op Facebook

 © Art Spotter voor WATERSCHOENEN