Zoeken in deze blog

dinsdag 13 oktober 2009

'Coming people' in het SMAK met 'Forwarding Backyards'

Onder de titel 'Coming People - Forwarding Backyards' tonen 6 (+1) oud-studenten uit KASK en SINT-LUCAS Gent hun afstudeerprojecten.
Deze zoektocht naar 'beloftevolle jonge kunstenaars' resulteerde in een kleine, maar soms prettig verrassende tentoonstelling in de 'backyard' van het SMAK. De ruimte achteraan op de benedenverdieping biedt uitzicht op de grote hal achter het museum. Toch wordt die ruimte slechts in één van de gepresenteerde werken daadwerkelijk gebruikt.

De twee curatoren, Meruro Washida (van het Museum of the 21th century in Kanazawa - Japan) en Thibaut Verhoeven (van het SMAK) kozen vanuit hun verschillende culturele achtergrond toch voor gelijklopende projecten en selecteerden kunstenaars, wiens kunst sterk geënt is op hun eigen 'backyard', hun specifieke omgeving of leefwereld.
De kunstenaars schuiven hun eigen achtergrond naar voor... de curatoren loodsen de kunstenaars naar de artistieke voorgrond... FORWARDING BACKYARDS...
In deze gemondialiseerde samenleving is het zoeken naar of het zich verbonden voelen met een eigen (beperkte) achtergrond wellicht meer dan ooit, ook buiten de kunst, aan de orde.
Wanneer je binnenkomt sta je meteen bij een (vloer) sculptuur van Pieter DE CLERCQ (°1976). Deze kunstenaar is een soort 'straatjutter', een verzamelaar die alles wat hij denkt te kunnen gebruiken naar zijn atelier sleept. Later gaat hij, blijkbaar steeds met een minimum aan componenten, een sculptuur assembleren. Met hetzelfde gemak durft hij diezelfde sculptuur te demonteren om de componenten in een nieuw werk te gebruiken. Zijn zoektocht op de grens tussen abstractie en figuratie resulteert toch meestal in het vermoeden van menselijke aanwezigheid.
Zijn 'Blue Raincoat' (mag ik hier aan een nummer van Leonard Cohen denken?), gemaakt uit een tak en rode sokken, is van een ontzettend sterke eenvoud, maar met een veelheid aan gesuggereerde emotie.
Bij Pieter De Clercq wordt nadenken niet geschuwd. Getuige is zeker zijn beeldje 'denken dacht gedaan'. U herkent hier inderdaad een tot menselijk brein getransformeerde broccoli. (Het doet ons overigens onbewust denken aan een werk van Sven 't Jolle uit de collectie van het SMAK: 'Mens, erger je niet!)

Centraal in de expositieruimte staat een kronkelende installatie van Claire STRAGIER (°1987) & Annelien VERMEIR (°1990).
Hoewel Annelien Vermeir pas over 2 jaar afstudeert (vandaar onze 6+1 in het begin), staat ze toch nu al mee op de affiche van 'Coming People' omdat ze het project 'In de vaart der volkeren' als volwaardig partner mee gedragen en uitgewerkt heeft.
Dit project heeft alles te maken met de spoorweg tussen Aalst en Gent, het dagelijkse traject van Claire en Annelien op weg van en naar de academie. Vanuit hun mobiele kijkkast bekeken zij de voorbijglijdende omgeving en creëerden voor hun medereizigers en andere treingebruikers een aantal activiteiten of ingrepen langs het spoor.
De trein als venster op de wereld plooit zich, in tegenstelling tot onze hectische, wereldwijde kijk op beelden via bijvoorbeeld televisie of internet, terug op een beperkte ruimte of omgeving. En toch speelt ook hier het element snelheid, het voorbijrazen van tijd en ruimte, al een rol. Daarenboven stellen de kunstenaressen ook vragen over manipulatie van het beeld, het inwerken op de perceptie.
Dit project is een 'work in progress'. Nieuwe activiteiten of invalshoeken blijven mogelijk.
Het is dus zeker de bedoeling dat Claire en Annelien als artistiek duo doorgaan en dat Claire ook mee in het afstudeerproject van Annelien zal participeren, al is nog niet duidelijk in welke richting dat gaat evolueren.

De installatie bestaat hier uit een een groot uitgewerkte stafkaart van het spoorwegtraject tussen Aalst en Gent, met aanduiding (gele en rode speldjes) van de voorbije activiteiten en ingrepen. Achter het glas in de grote hal staat dan het stationsbord 'In de vaart der volkeren'. Daarmee zijn zij de enigen die deze ruimte benutten als een soort gigantische stationshal met een toch wel nostalgische toets.
Maar het hele project wordt overkoepeld door een knappe site:

www.indevaartdervolkeren.be

Hier wordt pas echt duidelijk dat 'In de vaart der volkeren', ondanks de speelse elementen, geen simpel tijdverdrijf of spel is, maar een filosofische, semantische, maatschappelijke, architecturale, landschappelijke... denktank.


De installatie van een salon is het decor voor een film van Wim DE CALUWE (°1984), een spaghetti-western naar het voorbeeld van Sergio Leone), waarin een oude man als een 'bevlogen' cowboy het hart van zijn verloren geliefde terug wil krijgen.


Nel AERTS (°1987) reflecteert in een 'ouderwets' nieuw medium (16mm film) over 'klassieke' kunsthistorische materialen als hout en verf.

Sofie VAN DER LINDEN (°1986) bevredigt haar en onze voyeuristische neigingen door ons mee te nemen achter de gevels van een sociale woonblok aan de Gentse Coupure.

De sculpturale installatie met omgekeerde tafels, televisietoestellen en tekstdocumenten van Paul L. VAN VAERENBERGH (°1985) is een archivarische terugblik op de projecten van zijn studietijd.



Nog tot 6 december 2009 in het
SMAK
Citadelpark
9000 GENT

Open van 10 tot 18 uur, behalve op maandag

woensdag 7 oktober 2009

Jo De Smedt in Galerie De Ziener... KULTUR: daar zit toch eigenlijk niemand op te wachten

Wat heeft Jo DE SMEDT (°1974) gemeen met Patrick De Wael en Luckas Vander Taelen? Verbazend meer dan U ooit zou durven denken. Niet dat hij zich plots als politicus wil presenteren, maar wel als kunstenaar die het cultureel-maatschappelijke debat niet uit de weg gaat!

Oei, hij maakt toch geen 'kunst met een boodschap' zeker?
Maak U geen zorgen, de 'boodschap' is zodanig artistiek-technisch 'verpakt' dat het beeld, ook zonder de onderliggende betekenislagen, perfect overeind blijft.

Patrick De Wael was de eerste Vlaamse Minister van Cultuur (1985-1992) die het begrip 'Cultuur' opentrok naar een ruimer domein dan dat van de Grote Kunst. (In het boek 'De warme hand - cultuur maakt het verschil' - 1991)

Luckas Vander Taelen is de kersverse Vlaamse volksvertegenwoordiger die er onlangs in het Vlaamse Parlement zijn collega Ludwig Caluwé fijntjes op wees: "Het is tekenend dat U niet weet dat cultuur met een c geschreven wordt...".

Jo De Smedt weet perfect hoe het geschreven wordt, maar toch is dat voor hem in deze van ondergeschikt belang. Hij lost dat soort discussies gewoon op door (onbewust?) te kiezen voor de Duitse versie, waar 'Kultur' per definitie met K en met een hoofdletter geschreven wordt.
Bovendien verdiept hij zich de laatste tijd wel meer in Duitse bladen vergelijkbaar met onze 'Dag Allemaal'. Die combinatie zegt meteen veel over de manier waarop hij Cultuur en cultuur, Kunst en kunst, de hoge verwachtingen en de dagdagelijkse beslommeringen of geneugten van het leven in elkaar laat schuiven.

Want, laat U niks wijsmaken... ook al werkt hij met gevonden beeldmateriaal (of moeten we toch het woord 'gezocht' gebruiken? - wie zoekt, die vindt...), niets is toeval, over alles is nagedacht in het artistieke werk van Jo De Smedt.
'Kultur: daar zit toch eigenlijk niemand op te wachten' is de provocerende titel van deze tentoonstelling. In deze qua omvang beperkte collectie pakt hij uit met een assortiment technieken en betekenissen.

Vooral in zijn tekeningen op papier brengt hij een veelheid van beeldende verwijzingen samen, gekoppeld aan een geïntegreerde titel of korte tekstverwijzing. Want, hoewel zijn tekeningen er op het eerste gezicht uitzien als een grabbelton van aparte, 'geleende' tekeningen of symbolen, zijn ze toch telkens geduldig opgebouwd rond een centraal thema. (Laat U vooral niet afschrikken door titels als 'Kultur Land' of 'Kermiseeten')

Het werk 'Ring', getekend en geschilderd op een oud verkeersbord, geeft een beeld van zijn artistieke en levensfilosofie. In een sobere zwart-witte tegenstelling geeft hij met de cirkel op de realistisch getekende achtergrond zowel het abstracte als het figuratieve in de kunst weer. Maar de cirkel staat ook voor de ring als symbool van de huwelijkstrouw, het relationele verbond tussen twee mensen. De ogenschijnlijk gefragmenteerde menselijke figuren bovenaan staan voor het lichamelijke, het erotische aspect van die relatie.

In 'Kuscheltiere' (knuffelbeesten) ligt de nadruk duidelijk maar ook speels op datzelfde aspect. Let toch ook op de enorme virtuositeit van de tekening en de schitterende gelaagdheid van de achterliggende kleurvlakken.

'White trash convention/Spic&Span', de combinatie van een beschilderde doos Spic&Span en een klein schilderij in de huidskleur van blanke en zwarte mensen is tekenend voor zijn ingebouwd maatschappelijk rechtvaardigheidsgevoel: geen discriminatie op basis van huidskleur of plaats op de maatschappelijke ladder.

Zelf brengt hij (met een knipoog) een toast uit met de Koning (met grote of kleine k). Dit beeld vond hij in de kringloopwinkel. Hij liet het fotografisch op doek uitvergroten en schilderde er het woord 'Kultur' op. Het verwijst tegelijk naar het schilderij 'De koning drinkt' van Jacob Jordaens en een album van Suske en Wiske.
En zo blijft hij ons meenemen op de grens tussen Cultuur en cultuur, Kunst en kunst, Leven en leven, ... Droom en Daad! Wie aan beide zijden van die grens zijn ogen opent, krijgt een gevarieerd cultureel landschap voorgeschoteld.
*
De tentoonstellingscatalogus laat overigens nog ruimte voor een hoopvolle boodschap als antwoord op de vraag: 'Kultur: daar zit toch eigenlijk niemand op te wachten'.
Maar voor die boodschap kan alleen de nacht raad brengen...
*
In deze tentoonstelling presenteert Jo De Smedt zich meer dan ooit als een schilder, die echter ook tekeningen in zijn schilderijen integreert. Zijn inspiratie en beeldende taal ligt onverminderd als 'gefundenes Fressen' in de hem omringende wereld.
Nog tot 25 oktober 2009
vr-za-zo van 15 - 18 uur
in
Galerie De Ziener
Stationsstraat 55
1730 ASSE


zaterdag 3 oktober 2009

Herman Van den Broecke in Villa De Olmen (Wieze)

In het landelijke Wieze (tussen Aalst en Dendermonde) staat een schitterende woning als een oase in tijd en ruimte. Villa De Olmen werd gebouwd naar een ontwerp uit 1926 van architect Charles Malfait, in opdracht van Léon Callebaut, brouwer te Wieze.
Vanaf 1958 werd het huis bewoond door zijn zoon en diens familie. Dochter Christine Callebaut bracht hier dus haar jeugd door en besloot vorig jaar in dit historische kader een 'Ruimte voor actuele kunst' te vestigen.

Op de site (www.villadeolmen.be) worden het historisch kader, de doelstellingen en de praktische uitwerking duidelijk uit de doeken gedaan. Sinds de start zijn reeds enkele tentoonstellingen de revue gepasseerd.
De keuze voor actuele beeldende kunst in een origineel bewaard interieur uit het interbellum levert een aantal contrasten op, maar zorgt tegelijk voor verrassend harmonieuze dialogen.
Ook in de huidige tentoonstelling is dat duidelijk het geval.
Herman Van den Broecke (°1942), schilder, tekenaar, beeldhouwer, creëert in een gevoelige mix van vormen en kleuren een wereld waarin de mens centraal staat.
Zijn figuren lijken altijd op een keerpunt te staan, klaar om te ontsnappen uit het veeleisende leven of integendeel gereed om er met volle overtuiging in te duiken.
In zijn schilderijen hanteert hij een expressieve kleur- en vormentaal om een geconcentreerde introspectie uit te beelden.
Schitterend natuurlijk licht...

Contrast en harmonie in een historisch kader

Net wanneer je denkt dat je het perfect begrepen hebt en je laat meevoeren in de euforie van de opgewekte kleuren, trekt hij je, samen met dit meisje, mee naar de duistere 'onderwereld'.
Heel opvallend in zijn schilderijen is trouwens het 'doorwrochte' karakter. De drager (het doek) wordt volledig weggeschilderd, terwijl hij in zijn werken op papier toch veel meer de onbewerkte achtergrond in het beeld laat meespelen.


Zijn beelden zijn meestal strakker, met soms zelfs speelse toetsen. Deze 'menselijke vogel' met riemen op de rug staat klaar om te vertrekken. Maar waar is zijn 'bagage' gebleven... of heeft hij die niet nodig? Vergelijk dit beeld ook eens met het schilderij dat er tegenover hangt...

Laat je bij een bezoek zeker leiden door de titels van de werken.

*

www.hvandenbroecke.be




Confrontatie tussen actuele kunst en een 'vervlogen' tijd...
*
Nog te bezoeken tot 18 oktober 2009, enkel op donderdag en zondag van 11 tot 18 uur.
*
Villa De Olmen
Nieuwstraat 83
(Hoek Nieuwstraat en Olmenstraat)
9280 WIEZE
*
Gastvrouw Christine Callebaut zal U graag ontvangen.



vrijdag 2 oktober 2009

Ricardo FERNÁNDEZ bij Galerie c. de vos

OP ZOEK NAAR DE MAAT DER DINGEN...
Ricardo FERNÁNDEZ (°1946 +december 2006) maakte samen met zijn vrouw Alicia HERNÁNDEZ (°1947) sedert 1987 monochrome schilderijen die ze onder de naam Hernández&Fernández tentoonstelden.
In april, mei en juni 206 werkte hij echter alleen aan een reeks die nu bij galerie c. de vos tetoongesteld wordt met als titel PARADIGMA (model, voorbeeld).

Alicia HERNÁNDEZ in Galerie c. de vos
Het ziet er naar uit dat de kunstenaar nog eens heel zorgvuldig de referentiepunten van zijn leven op een rij wilde zetten, zijn eigen geestelijke verworvenheden wilde toetsen aan een aantal historische en filosofische waarden.
Dit 'artistieke testament' lijkt op een zoektocht naar de 'zekerheden' die hij aan dit leven overhield.
Zijn verbondenheid met de denkwereld van de Franse filosoof Jacques BOUVERESSE (°1940), op zijn beurt sterk beïnvloed door Ludwig WITTGENSTEIN (°1889 +1951) is in deze van groot belang.
In zijn 'Philosophische Untersuchungen' heeft Wittgenstein het o.a. over de in Parijs bewaarde 'standaardmeter' als toetssteen (paradigma) voor alle andere 'meters'. Gelijktijdig suggereert Wittgenstein een vergelijkbaar systeem voor kleuren.
Ricardo Fernández combineert de paradigmata maat en kleur, maar ik krijg het gevoel dat hij door het gebruik van de oude, niet aan perfect universele waarden refererende lengtematen (aune, coudée, empan, pied,...) een graad van (menselijke) onzekerheid laat binnensluipen.
'Wovon man nicht sprechen kann, darüber muss man schweigen...' stelde Wittgenstein in zijn 'Tractatus Logico Philisophicus' (1922). Maar wat niet gezegd kan worden, kan misschien WEL GETOOND worden, in het geval van Ricardo Fernández als een tot de essentie gereduceerde esthetische beleving.

Nog tot zondag 3 oktober 2009
vr-za: 14 - 18 uur
zondag: 10.30 - 13.30 uur
of na afspraak
bij galerie c. de vos
Oude Gentbaan 295-297
9300 AALST

donderdag 1 oktober 2009

Toon Van Borm en Lore Vanelslande bij Galerie EL

Toon VAN BORM (°1973) is een bijzonder atypische kunstenaar. Na zijn studies burgerlijk ingenieur-architect in Leuven werkte hij ondermeer drie jaar als architect in Noorwegen, volgde een postgraduaat 'Master of Artificial Intelligence' aan de KULeuven, werkte als onderzoeker voor diezelfde universiteit en tekende tussendoor bijna constant.
Hij werkt als een 'geduldige' monnik in het scriptorium van een middeleeuwse abdij, maarwijkt af van het voorgeschreven patroon en laat het eigenlijke copiëren achter zich ten voordele van een opeenvolging van vrije, meditatieve schrijfsessies die resulteren in gigantische bladen die hij geduldig en precies plooit tot ze de vorm van een oud boek of manuscript, dan wel die van een enigszins gedateerde stapel computerprints aannemen.
Dikwijls hangt hij zijn dunne bladen losjes aan de muur of gedeeltelijk voor een venster. Wil hij meer klaarheid in zijn 'teksten' brengen, wil hij ze 'doorlichten' om misschien zelf tot een beter begrip te komen?

Werk van Lore Vanelslande (achtergrond) en Toon Van Borm (tafel)



Het lijkt wel of Toon Van Borm met zijn bladen op elk ogenblik wil kunnen vertrekken, als een kunstnomade die niet aan een bepaalde plaats gebonden is, mede door de ogenschijnlijke eenvoud van zijn artistieke techniek.
Toch begeeft hij zich soms aan werk 'in situ'. Vorig jaar werkte hij wekenlang aan een muurtekening in CC Strombeek.
Een andere keer gaat hij dan weer graveren op metalen platen. Beschreven bladen en metalen platen vormen één groot geheel in zijn woordenloze (maar daarom niet betekenisloze) werk.
Zijn deze gegraveerde platen misschien een overgang in zijn oeuvre? Bieden ze hem straks de mogelijkheid om de historische stap te zetten van (middeleeuws) 'copiist' naar (renaissance) 'drukker' om zijn teksten op grotere schaal te verspreiden?

Moeten we zijn teksten beschouwen als een soort 'écriture automatique' zoals bij de surrealisten of zoeken we het veeleer in de repetitieve of lineaire notities van bepaalde conceptuele kunstenaars? (Ik denk aan de cijferschilderijen van Roman Opalka of heel recent aan het werk 'Salammbô' van Rober Racine in de tentoonstelling 'Time as Activity' in Netwerk Aalst)

Ik stel voor mezelf vast dat de 'taal' van Van Borm (voorlopig) onvatbaar is. Ik ben er overigens nog lang niet uit of ik nu al dan niet op zoek moet naar de sleutel om de wereld van deze kunstenaar te ontcijferen... als die sleutel overigens al zou bestaan.

http://toonvanborm.com/

http://www.flickr.com/photos/toonvb/


Lore VANELSLANDE (°1983) in het vizier krijgen is wellicht een nog moeilijker opdracht, ook letterlijk aangezien ze als Vlaamse in Shangai woont. Dus blijft ons het spaarzame werk dat hier sober, maar gestructureerd gepresenteerd wordt.

Eric De Smet van Galerie EL heeft natuurlijk wel een bijzondere voeling met dit soort tekeningen. 'Zijn' kunstenaars bewegen zich altijd tussen een streng gestructureerde (geometrische) vormgeving of een meer geëmotioneerde, grillige, zoekende en soms speelse lijnvoering.

De tekeningen van Lore Vanelslande kwamen uiteraard niet zomaar uit de lucht gevallen. Vanuit haar opleiding 'Texieilontwerpen' (Sin-Lucas en KASK Gent) is ze vertrouwd met patronen, repetitieve motieven en uiterste precisie. Bij EL toont ze zelfstandige tekeningen waarin structuur en geometrie onmiskenbaar aanwezig zijn, maar waar ook ruimte is voor onverwachte ingrepen die de strakke patronen doorbreken en nieuwe vormen creëren.

http://www.flickr.com/photos/lorevanelslande/

Nog tot 18 oktober 2009
in Galerie EL - Drieselken 38 - 9473 WELLE
vr-za-zo van 14 tot 18 uur