RIERA I ARAGO in de FONDATION FOLON (La Hulpe)

Het werk van de Catalaanse kunstenaar RIERA I ARAGO staat al meer dan twintig jaar op mijn netvlies gebrand. Ik ontdekte het ooit in de Aalsterse galerie Denise Van de Velde. De kunstenaar keerde er regelmatig terug. Later zag ik het ook nog in zijn thuisstad Barcelona.
Nu hij te gast is bij de Fondation/Stichting Folon in La Hulpe/Terhulpen kon ik de kans op een hernieuwde kennismaking niet laten voorbijgaan.

Enkele dagen geleden waren we met Lismonde nog in de faciliteitengemeente Linkebeek en in het Waalse La Louvière. Nu staan we met met één voet over de taalgrens, alweer ten zuiden van Brussel, in de achtertuin van Hoeilaart en Overijse, terwijl iets meer naar het zuidwesten de heuvel van Waterloo staat te pronken.

 Links naar de Fondation Folon - Rechts naar het kasteel

De FONDATION FOLON kunt u van verschillende kanten bereiken. Volgt u het officiële adres 'Drève de la Ramée', dan wacht u vanaf de parking nog een kleine wandeling naar de kasteelhoeve waar de stichting gevestigd is. Komt u via de 'Chaussée de Bruxelles', dan hebt u nog een flinke uitstap (1,2 km) door het schitterende Solvaypark te goed en krijgt u er het uitzicht op het imposante Château de la Hulpe bovenop.

Enkel de tentoonstelling van Riera i Arago bezoeken is een optie. Met de opstelling binnen en de grote sculpturen in het Solvaypark bent u een tijdje zoet. Maar een combinatie van het parcours FOLON met dat van de Catalaanse kunstenaar zorgt voor een grote meerwaarde en een mix van twee poëtische dromers.

Een kleine filmische introductie in de wereld van de Stichting Folon en het werk van de kunstenaar krijgt u op de openingspagina van de website via de melding VIRTUELE RONDLEIDING in de rechterbovenhoek.

Echt binnenstappen in de wereld van Jean-Michel Folon doen we letterlijk door een opengaand boek, via een magische, getekende formule van de kunstenaar zelf.

Op het einde van de eerste vleugel worden we opgewacht door het 'regenmannetje' van Folon. In mijn geval kwam daar ook nog eens echte regen aan te pas. Maar geen nood, want via het hekje steken we het straatje over en stappen (nu dankzij een numerieke code) een nieuwe vleugel van de hoeve binnen.

Naar het Onthaal van de Fondation Folon

 

Hier wacht ons enerzijds de sculpturale activiteit van Folon, maar ook de tijdelijke tentoonstelling van RIERA I ARAGO: Explorations.

"Ik bouw antropomorfe vliegmachines,

ik herschep vormen om ze menselijkheid te verlenen."

Josep Riera i Arago

Josep RIERA I ARAGO (Barcelona, 1954) heeft een heel eigen vocabularium ontwikkeld, waarin het vliegtuig (avió) een 'stabiele' plaats inneemt. Het is een beetje zoals bij Panamarenko, maar dan in een vormentaal die meer aansluit bij die andere beroemde Catalaan, Joan Miro.

  

De grote zolder met de centrale installatie van 111 'vliegtuigen' is tegelijk overweldigend en geruststellend. Alles is tot de essentie herleid en creëert een wereld van rust, weg van de dagelijkse hectiek van het bestaan. Het thema van het 'wegvliegen' is hier echt voelbaar en net als bij Folon presenteert Riera i Arago uitgangspunten voor de fantasie.

In de kamer achteraan rechts stelen twee hangende 'sculpturen', samengesteld uit honderden kleine, kleurrijke elementen (vliegtuigen en onderzeeërs) de show. Ze zijn opgehangen aan minuscule draden en lijken in het niets te zweven.

Hopelijk zijn de weergoden u genadig zodat u ook de grote sculpturen in het park kunt ontdekken.

Riera i Arago, 111 Avions 1984-2010 (detail)

Op de benedenverdieping van de tijdelijke expositieruimte komt de beeldhouwer Jean-Michel Folon aan bod. Temidden van een atelier-evocatie geeft hij zelf in een aantal filmbeelden uitleg over deze activiteiten. Frappant detail is zijn uitspraak over hoe hij pas, werkend aan sculpturen, de kleine en grote geheimen van het beeldhouwersvak leerde kennen.

Ik moet hier ook denken aan zijn sculptuur 'Hommage à Pessoa', die sinds 2008 vóór het geboortehuis van de dichter in Lissabon staat (Lago de São Carlos) tegenover het Teatro Nacional de São Carlos en in de buurt van Museu do Chiado (Rua Serpa Pinto). De dichter staat er met zijn hoofd als (in) een boek.

Jean-Michel FOLON (1934 - 2005) verliet ooit de architectuuropleiding in La Cambre (Brussel) om zich in Bougival (bij Parijs) aan het tekenen te wijden. Zijn eerste bekendheid kreeg hij pas via de Verenigde Staten met covers voor magazines als Esquire en The New Yorker. Hij was eindelijk vertrokken voor een indrukwekkende internationale carrière.

In de loop der jaren bouwde hij bovendien een uitgebreide collectie van zijn eigen werk op, ruim 500 werken die hij in 2000 onderbracht in de Fondation Folon.

  

Reconstructie beeldhouwatelier Folon @ Fondation Folon

Een onderkomen voor deze collectie vond hij, in samenwerking met het Waalse Gewest, in de kasteelhoeve van La Hulpe, een domein dat hij uit zijn jeugd kende als de toen nog ontoegankelijke 'tuin met de 1000 rododendrons'.

Cultuur en natuur gingen hier dankzij Folon een schitterend huwelijk aan.

Klein detail: de nu gerestaureerde vierkantshoeve dateert uit 1833 en is een ontwerp van architect Jean-Pierre Cluysenaar die ook de Brusselse Sint-Hubertusgalerij (en een reeks spoorwegstations, waaronder dat van Aalst) ontwierp.

Jean-Michel FOLON heeft ongetwijfeld een heel eigen stempel gedrukt op het artistiek gebeuren van de twintigste eeuw. Zijn poëtische benadering van sociale, culturele en ethische kwesties zoals mensenrechten, mentale gezondheid en bescherming van het milieu zorgde voor een gevoelige, betrokken, maar doortastende uitbeelding van deze thema's. Telkens zorgde hij vanuit zijn eigen verwondering voor een verwonderende 'ontsnappingsroute'...

Zelf drukte hij het eenvoudig als volgt uit:

"Je suis seulement le premier spectateur

de mon travaIl

et s'il est un point de départ

à l'imagination 

de celui qui le regarde 

il trouve son sens."

FOLON

Riera i Arago, Avió hélix groga, 2014 © Sara Riera, 2014

RIERA I ARAGO in de FONDATION FOLON

 tot 9 november 2014

Drève de Ramée, 6A

1310 LA HULPE

dinsdag tot vrijdag: 9 - 17 uur

weekend en feestdagen: 10 - 18 uur

Voorbereidende kennismaking via:

www.fondationfolon.be

© Art Spotter voor WATERSCHOENEN

LISMONDE in La Louvière en Linkebeek

In mei 2013 schonk Huize Lismonde (Linkebeek), dat het werk van de kunstenaar (Jules) LISMONDE beheert, een zestigtal grafische werken aan Centre de la Gravure et de l'image imprimée in La Louvière.

De tentoonstelling L'oeuvre gravée de Lismonde toont deze werken nu al een zomer lang en tot 7 september kunt u nog terecht in de rue des Amours, waar het Centre de la Gravure gevestigd is.
(WATERSCHOENEN nam u in 2012 al eens mee naar La Louvière)

In combinatie met een bezoek aan zijn voormalige woning in Linkebeek krijgt u bovendien een totaalbeeld van deze kunstenaar die vooral als tekenaar met houtskool naam maakte.

Jules LISMONDE (1908 - 2001) woonde van 1956 tot zijn dood in de villa 'Les Roches' in het groene Linkebeek ten zuiden van Brussel. 
Teneinde zijn werk en woning voor de toekomst te bewaren, richtte hij in 1998 de Stichting Lismonde op, die na zijn dood overging in de vzw Maison/Huize Lismonde.

 

 Huis Lismonde - Villa 'Les Roches' - Linkebeek

De vereniging heeft als doelstelling:

1. Het werk van Lismonde bewaren, inventariseren en doen kennen.

 (De geïllustreerde beredeneerde catalogus van het totale oeuvre van Lismonde is verschenen, onder de vorm van een DVD vergezeld van een nieuwe monografie - in het Frans - door Serge Goyens de Heusch)

2. Sensibiliseren van het publiek voor de hedendaagse kunst via het werk van Lismonde.

3. Het werk van Lismonde levendig houden en zijn boodschap overdragen aan de   komende generaties.

 Jules Lismonde, Traduit son espace, 1984, houtskool op papier

Collectie Huis Lismonde

Terwijl Lismonde aanvankelijk vooral schilderde, stapte hij vanaf 1932 hoofdzakelijk over naar de tekenkunst. Jarenlang vond hij inspiratie in landschappelijke en architecturale thema's, maar richtte zich ook op portretten.

Rond 1958 evolueerde hij naar abstractie en zou zijn zoekend lijnen- en vlekkenspel tot een echt 'handelsmerk' uitgroeien.

Maar Lismonde ontwierp ook kartons voor tapijten en glasramen en paste zijn picturale kenmerken ook toe in diverse grafische technieken zoals ets, droge naald, litho en zeefdruk.

In de Brusselse metro (die overigens een museum op zich vormt) realiseerde hij in 1976 een monumentale wandsculptuur 'Que la mer épargne' in station Pétillon.

 Huis Lismonde, interieur met piano, tekening, tapijt en gravure

Op de website van Huize Lismonde krijgt u bij de Kunstenaar - ZIJN WERK een duidelijk overzicht van de evolutie in zijn artistieke carrière, naast alle andere informatie over de kunstenaar, de werking van de vereniging en de activiteiten in en rond het huis.

*

De tentoonstelling in Centre de la Gravure biedt een chronologisch overzicht van zijn grafisch werk vanaf 1935 (een zicht op Lier/Lierre) tot 2000 en geeft ook een idee van zijn bijdrage aan de etsvereniging Cap d'Encre (1963). Lismonde lag ook mee aan de basis van de Jeune Peinture Belge (1945), maar was in wezen niet gebonden door een of andere groep.

Tentoonstelling Lismonde op de tweede verdieping, naast 

de bibliotheek @ Centre de la Gravure et de l'image imprimée

Naar aanleiding van zijn honderdste geboortedag in 2008 organiseerden de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten in Brussel een retrospectieve tentoonstelling en werd toen een 'Cahier' aan de kunstenaar gewijd, waarin zijn leven en werk voor verschillende auteurs belicht werd. Naast de oeuvrecatalogus met nieuwe monografie ook nu nog een belangrijk document voor wie Lismonde (beter) wil leren kennen. (In het Nederlands verkrijgbaar in Centre de la Gravure)

De tentoonstelling in La Louvière loopt nog tot 7 september, samen met 'Made in Japan' en 'Mario Avati'.

Centre de la Gravure

rue des Amours, 10

7100 LA LOUVIÈRE

dinsdag tot zondag: 10 - 18 uur 

www.centredelagravure.be

 Lismonde, L II 67, Une des estampes

du deuxième recueil Coup d'Encre, 1966

litho

@ Centre de la Gravure, La Louvière

Huize Lismonde opende in november 2003 de deuren. Het huis staat in een parktuin als in een groene oase. De 'Villa Les Roches' is vrij toegankelijk op zondag van 14 tot 18 uur. De benedenverdieping ademt nog geheel de sfeer van de kunstenaar met talrijke kunstwerken en een huiselijke inrichting. Er vinden ook concerten plaats. Op de verdieping is een ruimte voor tijdelijke tentoonstellingen.

(Tot 21 september 2014:  Johan Damoiseau met houtskooltekeningen L'Herbier des Roches / Het Herbarium van Les Roches)

In de gang beneden herinneren affiches van tentoonstellingen aan samenwerkingen van Lismonde met galeries als Richard Foncke in Gent (1969) en kunstenaars-tijdgenoten als Luc Claus of Maurits Van Saene.

Huize/Maison Lismonde

Dwersbos 1

1630 LINKEBEEK

www.maison-lismonde.be

© Art Spotter voor WATERSCHOENEN

EVEN EEN WEEKJE ADEMHALEN ...

Een week rust...




© Art Spotter voor WATERSCHOENEN

Finn Juhl in het Designmuseum (Gent)

Toen Katrien Laporte bij haar aantreden als directrice van het Gentse Designmuseum op 1 oktober 2013 in een interview gevraagd werd naar haar favoriete designer uit het verleden, noemde ze meteen Finn JUHL.

Finn JUHL (1912 - 1989), architect en meubeldesigner, mag met recht de vader van het Deense design genoemd worden. Samen met o.a. Arne Jacobsen en Hans J. Wegner behoort hij tot de grote namen van de 'Deense Modernen' op het vlak van architectuur en meubeldesign en is één van de eerste Deense designers die internationaal doorbrak.

Door zijn opleiding als architect bekeek hij het meubeldesign op een heel andere manier dan zijn tijdgenoten, door het perfecte samenspel tussen meubilair en ruimte. Hij investeerde volop in de sculpturale, monumentale vorm van zijn ontwerpen en werkte voor de technische uitvoering ruim twintig jaar nauw samen met de meubelmaker Niels Vodder. Als meubeldesigner was Juhl zelf autodidact.

Inspiratie haalde hij, naast zijn ruimtelijk inzicht, bovendien bij eigentijdse, Deense en internationale kunstenaars als Robert Jacobsen, Erik Thommesen, Henry Moore, Jean Arp, Barbara Hepworth,... maar eveneens in de Egyptische en Afrikaanse cultuur.

Finn Juhl had een zeer nauwe band met de Deense kunstenaars van zijn tijd. Reeds in de jaren 40 werd hij verzamelaar van de jonge Deense kunstscene met namen als Else Alfelt, Ejler Bille, Asger Jorn, Egil Jacobsen, Carl-Hennig Pedersen, Erik Thommesen,..., figuren die o.a. via de groep HØST en hun tijdschrift HELHESTEN de weg vrijmaakten voor de komst van Cobra.

Net zoals in de huidige tentoonstelling integreerde Finn Juhl hun kunstwerken ook tussen de presentatie van zijn meubels en uiteraard ook in zijn eigen woning (nu museum) uit 1942. 

De tentoonstelling in het Designmuseum schetst op een vrij beperkte ruimte (de benedenverdieping) een duidelijk gecompartimenteerd, maar vergelijkend beeld tussen de meubels van Finn Juhl en dat van zijn tijdgenoten en artistieke inspiratiebronnen.

Vanuit het oude museumhuis bereik je via een lange gang het achterliggende gedeelte. Die gang is momenteel aan beide zijden volgestouwd met plastic afval als aanloop naar de tentoonstelling 'No design to waste - Out to sea - The plastic garbage project' op het gelijkvloers.

Wij gaan een (letterlijk) trapje lager voor Finn JUHL en worden meteen ontvangen in zijn salon met verschillende voorbeelden van zijn iconische zetel 'Pelikanen' (1940), het laatste gecapitoneerd ontwerp en een perfect voorbeeld van zijn organische, sculpturale vormgeving. Rechts staat die zetel gepresenteerd in combinatie met de even organische wandsculptuur 'Attrå' (Verlangen) van Sigurjon Olafsson.

Sigurjón Olafsson, Attrå, 1940,

gepatineerd brons op hout, uitvoering 2010

Bruikleen: Sigurjón Ólafson Museum, Reykjavik, Ijsland

&

Finn Juhl, Pelikanen, 1940, walnotenhout, wol

Meubelmaker: Niels Vodder

Interessant is de confrontatie tussen Finn JUHL en Kaare KLINT, de oprichter van de Møbelskole (1924). De meeste Deense meubelontwerpers kregen daar hun opleiding, maar Finn Juhl was op dat vlak dus autodidact.

Verder zijn er podia waarop Finn Juhl nu eens Hans J. Wegner, dan wel Arne Jacobsen als tegenspeler krijgt. Opvallende combinatie is de bekende 'Myren' stoel (1952) van Jacobsen en de 'Karmstolen' van Finn,  beide met gebogen multiplexhout. Voor Finn was dat het eerste model dat geschikt bevonden werd voor industriële productie.

Een volgende sterke opstelling betreft twee sofa's, begeleid door houten sculpturen van Erik Thommesen. 'Poeten' (1941) van Juhl en 'Tremmesofa' (1945) van Hans J. Wegner en Barge Mogensen zijn vanuit verschillende uitgangspunten ontworpen.

Let ook op de mooie opstelling met Ole Wanscher, leerling, medewerker en later opvolger van Kaare Klint als professor in de Møbelskole. Wanscher liet zich vooral inspireren door 18de-eeuws zitmeubilair, zoals in deze 'Armstol' (1943).

Finn Juhl ging steeds verder in zijn experimentele omgang met sculpturaal meubeldesign, dat door Niels Vodder in de praktijk omgezet werd. Vodder was een kei in het realiseren van moeilijke houtverbindingen.

Kaare Klint, Røde stol, 1927, mahoniehout, Niger-geitenleer

Meubelmaker: Rud.Rasmussen

&

Finn Juhl, model NV44, Knoglestolen, 1944, wengéhout, leer

Meubelmaker: Niels Vodder

Met de 'Japanstolen' (1953) zit Finn Juhl 'in de hoek van' Mies Van der Rohe en zijn 'Barcelona Chair' (1929). Het model van Juhl werd als één-, twee- en driezit op grote schaal geproduceerd. Het schilderij 'Mont Gros' (1956) van Egon Mathiesen zorgt hier voor enige kleurrijke 'wanorde' in deze doordachte omgeving.

Tot daar slechts enkele verwijzingen. De tentoonstelling is klein genoeg om de aandacht gaande te houden en voldoende ruim om een overzicht te bieden van Finn Juhl als meubeldesigner in het perspectief van zijn tijd.

U hebt nog ruim de tijd om de vaste collecties op de eerste en tweede verdieping te bezoeken.

Wilhelm LundstrØm, Opstillung med kande og fad, 1937

olieverf op doek

&

Finn Juhl, model FJ45, 1945, walnotenhout, wol

Meubelmaker: Niels Vodder

Finn Juhl - een Deens designicoon

tot 12 oktober 2014

in

DESIGN MUSEUM

Jan Breydelstraat 5

9000 GENT

dinsdag tot zondag: 10 - 18 uur

www.designmuseumgent.be

www.finnjuhl.com

© Art Spotter voor WATERSCHOENEN

MATCHBOX ON TOUR: een project van KUNSTWERKT

'KUNSTWERKT'
  
... is 'het aansprekingspunt voor de actieve kunstbeoefenaar in Vlaanderen en iedere geïnteresseerde in de beeldende kunsten'.

De organisatie richt zich op de sector van de beeldende amateurkunsten en ontwikkelt in dat verband een uitgebreid informatie- en activiteitenpakket.

Via de WEBSITE kom je alles te weten over doelstellingen en werking.

Werk van Kurt Standaert @ Emiliani,

Lokeren i.s.m. Lucie Renneboog

 

We willen hier even hun project MATCHBOX ON TOUR voorstellen.

Bij Kunstwerkt definiëren ze het als volgt:

"Matchbox on tour is een reizend atelier-laboratorium dat inspiratie, experiment en ontmoeting centraal stelt. Elke editie ligt de artistieke focus anders.
Met Matchbox wil organisator KUNSTWERKT ontmoetingen rond beeldende kunst opzetten. Ze wil deelnemers inspireren en aanzetten om samen te creëren. Nadien helpt KUNSTWERKT om hun creatie te presenteren aan een publiek".

 Na edities in 2009/2010 en 2011 is het project in 2014 aan zijn derde jaargang toe.

 Locatie voor het project  in het park @ Borgerstein,

 Sint-Katelijne-Waver i.s.m. Bert Jacobs

 

Onlangs mocht Lucie RENNEBOOG het startsein geven bij EMILIANI in Lokeren, een woon- en dagbestedingsvoorziening voor mensen met een verstandelijke beperking.

In het kader van een workshop konden bewoners deelnemen aan het project en zo hun eigen 'Bouwsels' realiseren. Via de ondersteuning door de kunstenares werden tekeningen en heuse driedimensionale werken gerealiseerd, gebruik makend van simpele middelen zoals ook Lucie Renneboog dat in haar eigen werk doet. Het eindresultaat zal op 14 september tijdens Open Monumentendag tentoongesteld worden, maar via de link naar TV Oost krijgt u al een beeld.

Werk van Wilfredo Prieto in opbouw @ S.M.A.K.

 Karel Verhoeven ging er op bezoek met 'Duin en Polder' 

uit Diksmuide 

Ook vier andere kunstenaars starten de komende weken en maanden met diverse doelgroepen in andere instellingen. Elk van hen kwam al ééns of meermaals ter sprake in Waterschoenen.

Bert JACOBS gaat vanaf 14 augustus aan de slag in 'Borgerstein' te Sint-Katelijne-Waver. Hij zal er vertrekken van de dromen die mensen hebben en delen. Met de hele groep wil hij in het park een totaalinstalatie bouwen. 

Vanaf 19 september is Karel VERHOEVEN aan zet in 'Duin en Polder' te Diksmuide. Op 10 juli nam hij de groep al eens mee naar de tentoonstelling van Wilfredo Prieto / David Bade & IBB in het S.M.A.K., zodat de deelnemers het verschil tussen een minimalistische en een uitbundige, kleurrijke aanpak zelf konden ervaren.

Deels zaalzicht David Bade & IBB @ SMAK

Karel Verhoeven ging er op bezoek met 'Duin en Polder'

uit Diksmuide

 

Op 11 oktober gaat Koen DE DECKER de uitdaging aan in 'De Triangel' te Lovendegem. Net als Bert Jacobs gaat hij voor een artistieke constructie in de tuin. Gezien zijn eigen sculpturale achtergrond en de schetsen en ontwerpen die hij reeds voorstelde, zal dat monumentaliteit en minimalisme combineren. 

En wat zullen zijn medewerkers in 'De Tiangel' daar van maken?

Voorontwerp van Koen De Decker voor 'De Triangel' in

 Lovendegem

 

Tenslotte stelt Jonas VANSTEENKISTE vanaf 21 november zijn artistieke en sociale kwaliteiten ten dienst van 'Mivalti' in Tielt.

Hij wil niet vanuit zijn eigen werk vertrekken, maar de ideeën en fascinaties van zijn teamgenoten volop laten werken. Het decor staat al vast: de kapel van een onlangs verlaten slotklooster.

 Kapel van een voormalig slotklooster als 

locatie voor het project @ Mivalti, Tielt

 i.s.m. 'Jonas Vansteenkiste

Tot daar een inleiding.

Maar natuurlijk kunt u de uitgangspunten, doelstellingen en evolutie van dit project volgen op

www.matchboxontour.tumblr.com

via teksten, films, foto's en bovendien LINKS naar de websites van de betrokken KUNSTENAARS en INSTELLINGEN.

Foto's S.M.A.K. © Art Spotter

Andere foto's zijn ontleend aan www.matchboxontour.tumblr.com

© Art Spotter voor WATERSCHOENEN