Zoeken in deze blog

maandag 4 april 2011

Een eigen huis voor Marcel Broodthaers in het SMAK: het Broodthaerskabinet

Sedert ruim een week lopen in het SMAK weer enkele nieuwe tentoonstellingen.

Onder de titel 'Joy and disaster' is er (in het kader van het Europese voorzitterschap van de EU) een confrontatie tussen acht hedendaagse Hongaarse kunstenaars en een selectie werken uit de eigen collectie.
De linkervleugel en de middenzaal zijn gereserveerd voor de schitterende inbreng van de Duitse kunstenaar Michaël SAILSTORFER (waarover binnenkort een aparte bespreking).
De KUNST NU-ruimte op de eerste verdieping heeft een eigen invulling gekregen met de installatie 'Agua Caliente' van de Spaanse kunstenaar Carlos RODRIGUEZ-MENDEZ.

Maar in het achterzaaltje op het gelijkvloers, met gigantisch uitzicht op de Floraliahal, krijg je een kijk op het toekomstige 'eigen huis' voor Marcel BROODTHAERS.


Samen met Ensor en Magritte wordt Broodthaers dikwijls als referentie voor de Belgische kunst geciteerd, terwijl hij in de collectie van het SMAK samen met Beuys en Panamarenko voor de basis zorgt. In deze collectie wordt hij dan ook gekoesterd. Hoewel zijn werk verspreid is over verschillende collecties, bezit het SMAK toch wel een aantal essentiële werken.
Reeds in 1973 werd de 'Miroir d'Epoque Regency' (1973) aangekocht. Na de verhuizing van het voormalige Museum voor Hedendaagse Kunst naar het huidige SMAK in 1999, werd de 'Grande Casserole de Moules' (1966) aan de collectie toegevoegd. In 2006 kwam ook het sleutelwerk bij uitstek 'Le Pense-Bête' (1964) via bruikleen van de Vlaamse Gemeenschap hier terecht.

Gekoppeld aan talloze grafische werken, objecten, edities, boeken, films,... heeft de collectie stilaan behoefte aan een permanente ruimte.
Reeds heel wat jaren leeft deze gedachte in de wandelgangen van het museum. In 2006 al werd aan enkele architecten gevraagd een ontwerp terzake uit te werken. Uiteindelijk werd gekozen voor het ontwerp van Jan De Vylder van
'architecten de vylder vinck taillieu' (*).

(c) architecten de vylder vinck taillieu & SMAK

Vandaag staat een maquette en een op ware grootte uitgewerkt deel van het kabinet centraal in deze tentoonstelling. Belangrijk is vooral dat het project hier voorgesteld wordt op de plaats waar het uiteindelijk ingeplant moet worden, met name op de overgang tussen het eigenlijke museum en de achterliggende Floraliahal.
Precies op deze plek kan het Broodthaerskabinet fungeren als een soort bezinningsruimte tussen het bestaande museum met zijn wisselende tijdelijke tentoonstellingen en de (door de museumstaf EN de bezoekers) reeds lang gekoesterde droom om in de achterliggende, immense hal ruimte te scheppen voor de vaste collectie.
Let in de maquette niet alleen op de indeling en inplanting, maar ook op de synergie tussen de achtergevel van het kabinet en de voorgevel van het SMAK.

(c) architecten de vylder vynck taillieu & SMAK

De maquette, de inplantingsaanduidingen op de hoger gelegen muur, de ontwerptekeningen van 'architecten de vylder vinck taillieu' zijn het resultaat van een intens bezinningsproces, zoals Jan De Vylder het zelf op een quasi poëtische wijze beschrijft in de begeleidende catalogus: 'Marcel / Het Broodthaerskabinet - L'Inventaire'.

De droom tot realisatie van het Broodthaerskabinet heeft nu reële vormen aangenomen. Het rondkrijgen van de financiering zal uiteindelijk de sleutel zijn tot de verwezenlijking 'in het echt'.

Catalogus bij het project

(*) architecten de vylder vinck taillieu

Jan De Vylder en Inge Vinck werken sinds 2008 samen. In 2009 stapte ook Jo Taillieu mee in de boot. Tevoren verdienden ze elk hun strepen op verschillende plaatsen, met als gemeenschappelijke factor het bureau van Stéphane Beel.
Hun projecten situeren zich zowel op het private als het openbare domein. Een 'eenvoudige' nieuwe of te verbouwen woning is net zo goed een uitdaging als een groot publiek project.

Een uitnodiging voor een Chinees project met AI Weiwei (de architect van het 'Vogelnest-stadion' en nu in het nieuws wegens zijn aanhouding door de Chinese overheid), leidde ook tot hun deelname aan de 'architectuurbiënnale 2010 in Venetië'. Bij die gelegenheid werd een boek met foto's, tekeningen en projecten uitgegeven (zie foto hierna). 
   

Een tweede boek zal tekst en context brengen en verschijnt naar aanleiding van hun tentoonstelling in de Singel Internationale Kunstcampus (Antwerpen) in het najaar van 2011.

Tot daar een zeer compacte introductie van het betrokken architectenbureau. Een nadere kennismaking dringt zich ongetwijfeld op. Voor meer info kunt U nu al terecht op:



De tentoonstelling loopt tot 5 juni 2011 in het SMAK - Citadelpark - 9000 GENT

Gesloten op maandag
Open van dinsdag t.e.m. zondag van 10 tot 18 uur

donderdag 31 maart 2011

'Stil Weerbarstig Abstract' in Vandevelde's Kunstbib te Gent

In Gent en ver daarbuiten is de universiteitsbibliotheek of 'Boekentoren' een begrip. Het gebouw werd in de jaren 1930 door de befaamde architect en totaalkunstenaar Henry Van de Velde ontworpen.
De komende tijd wordt de Boekentoren grondig gerenoveerd.
Minder bekend is de Kunstbibliotheek van de UGent, gevestigd in een deelgebouw van het boekentorencomplex op de hoek van de Rozier en de Sint-Hubertusstraat. Vanuit de kunstbibliotheek met haar grote ramen heb je overigens een schitterend uitzicht op de boekentoren.
Uiteraard is deze kunstbibliotheek allereerst een werk- en studieplek voor studenten Kunstwetenschappen en aanverwante richtingen, maar ook elke geïnteresseerde bezoeker is welkom.


Vanuit de bekommernis om studenten ook in aanraking te brengen met hedendaagse kunst heeft bibliothecaris Benn Deceuninck (overigens zelf een begenadigd fotograaf) sinds enkele jaren de tweemaandelijkse tentoonstellingen opgezet. Hieruit is in de loop van het project ook een vaste collectie ontstaan met o.a. Denmark, Karin Borghouts,..
Kunstenaars die hier tentoonstellen, krijgen meteen een historisch-architecturaal platform in confrontatie met een architect die op artistiek vlak van alle markten thuis was.
De schitterende architecturale details in deze ruimte, zoals trappen, glazen wanden, gebogen vensters van de administratieve ruimte, worden door de bibliothecaris gekoesterd en in de schijnwerpers gezet.

Spijtig genoeg moet de bibliotheek (wegens herbestemming van de ruimte) in april 2012 verhuizen en wordt het tentoonstellingsprogramma dan ook stopgezet.
Wie de ruimte als bibliotheek (waarvoor ze ook bedoeld was) en de tentoonstellingen nog wil ontdekken, moet er dus nu meteen werk van maken.

De huidige tentoonstelling 'Stil Weerbarstig Abstract' loopt tot 30 mei 2011.
(c) Oshin Albrecht & Karin Borghouts

We ontdekken er de subtiele ingrepen van Oshin ALBRECHT (°1986), die we recent nog aan het werk zagen bij 'Strictly Rabbit'.
Hier werkt ze alweer met 'arme' materialen, met name weggegooide copies, die ze verknipt, uitvergroot en eventueel tot nieuwe composities verwerkt. In de grote raamcompositie gaat ze, door subtiele toevoeging van een steeltje, de dialoog aan met de gigantische bloem die Karin Borghouts er eerder aanbracht en de strakke boekentoren op de achtergrond. Maar ook haar ingrepen aan de overkant of tussen de boekenrekken zijn het ontdekken waard.
*
De fotografie van Annemie AUGUSTIJNS (°1965) refereert rechtstreeks aan een rechtlijnige, naoorlogse architectuur met stevige kleurtoetsen. De dragende constructie van de gebouwen zit verborgen achter deze gevels, die uitgroeien tot een soort geometrisch-abstracte schilderijen.
Annemie Augustijns noemt deze reeks 'Red Yellow Blue - Salon van Horizontalen en Vertikalen'.
*
Haar buurman Marcel CARDON (°1940) werkt met beperkte middelen (potlood, grafiet, acryl) aan een oeuvre dat, met zijn zwart-witte karakter en een veelheid aan grijstinten, een grote mentale diepte creëert. Ook hier spelen horizontalen en vertikalen een grote rol. Het werk doet me, met zijn zwarte i.p.v. witte lijnen, eigenlijk denken aan een 'omgekeerde' Johan De Wilde. 

(c) Marcel Cardon, Annemie Augustijns, Nicoline Van Stapele

Anneleen DE CAUSMAECKER (°1983) zorgt met minimale middelen (doorschijnende plastic tape en zwarte stift) voor een ogenschijnlijk eenvoudige ingreep, waarin ze de dialoog met de architectuur (rechtlijnigheid en licht) aangaat, maar ook zorgt voor een 'afscheiding' in de ruimte. Die afscheiding boven de 'glazen bibliotheek' is echter zo subtiel dat ze de bestaande architectuur in haar waarde laat en zelfs bestendigt. De kunstenares lijkt hier te willen zeggen dat je deze ruimte met rust moet laten...
(c) Anneleen De Causmaecker
Wim NIVAL (°1968) houdt zich met zijn uitgepuurde grafische werkjes ook aan die kant van de bibliotheek op. In de kasten bij de trap achteraan rechts liggen enkele schitterende objecten. Zijn liefde voor oude boeken en oud papier is ontegensprekelijk. Hij gebruikt ze als drager voor zijn eigen grafische ingrepen: ets, houtsnede, collage,...
Tegenover de trap naar de mezzanine hangt een mooie reeks van 6 werken. Dat ene, waarin we de eenvoudige vorm van een boekenrek menen te herkennen, kan ons in deze omgeving bijzonder bekoren.

(c) Wim Nival

Voor een blik op het werk van Nicoline VAN STAPELE (°1964) moeten we naar de mezzanine. Pas dan krijg je haar installatie op de boekenrekken te zien. Voor Nicoline Van Stapele zijn materialen bijzonder belangrijk: vilt, schuimrubber, spiegels, rubber,... . Daarmee gaat ze dan aan de slag in een geometrische en/of organische vormgeving. Hier laat ze, in dialoog met de ruimte, het geometrische aspect primeren.

Het werk van Nicoline Van Stapele volgen we in 'Waterschoenen' reeds geruime tijd.

De tentoonstelling loopt tot 30 mei 2011
in de KUNSTBIB UGent
Sint-Hubertusstraat 2
9000 GENT

ma - di - do - vr: 9 - 12 en 13 - 17 uur
woe: 9 - 11.30 uur

(Via 'bezoek' kunt U naar 'tentoonstellen'. Daar staat meer info over de kunstenaars in deze en vorige tentoonstellingen.)

zondag 27 maart 2011

Pascal De Pauw met 'Pascal verkoopt brol' bij Galerie c. de vos

Pascal DE PAUW (°1971) houdt ervan zijn tentoonstellingen aan te kondigen met bevreemdende of confronterende titels.
In 2008 stond hij reeds in galerie c. de vos met 'Welkom in het land van de grove categorieën'. Met zijn nieuwe tentoonstelling 'Pascal verkoopt brol' bakt hij het op het eerste gezicht wel heel bruin. Hij had het ook kunnen hebben over 'Grote opruiming' of 'Alles moet weg'.
Waar hij het vroeger over 'opruimen' had in de betekenis van overzichtelijk maken of catalogiseren, gaat de opruiming nu blijkbaar meer in de richting van ontmanteling, het leegmaken en zelfs liquideren van zijn atelier met als bedoeling zich voortaan te concentreren op de essentie van zijn artistieke werk.

De tentoonstelling is deels opgevat en opgebouwd als een opruiming, maar de titel 'Pascal verkoopt brol' mag U daarbij uiteraard niet letterlijk nemen.
Hij heeft als het ware zijn hele atelier overgebracht naar de galerie, maar door de opdeling in aparte kamers krijgen we het menu stapsgewijs opgediend (en toch ook weer geordend in categorieën).

(c) Pascal De Pauw & Galerie c. de vos

Met het voorgerecht in de eerste kamer is het al meteen flink raak. Tegenover de voordeur verwelkomt de kunstenaar ons met een soort grafschrift (gezien de vorm) of een tussentijds artistiek testament. In een speelse ernst (let op de gebruikte letters, maar ook op de uiteindelijke boodschap) bespeelt hij de wankele grens tussen zelfrelativering en teleurstelling. Het begint als volgt:

FINALLY - ABANDONED BY
HIS FORMER ADMIRERS -
PASCAL DE PAUW TURNS
TO PAINTING SHRUBS FOR
THE LAST TIME IN HIS LIFE

...


Het professionele leven van Pascal De Pauw beweegt zich tegenwoordig weer tussen zijn opleidingen in de wetenschap (bio-ingenieur scheikunde UGent 1994) en beeldende kunst (Schilderkunst Sint-Lucas Gent 2002). De invloed van zijn wetenschappelijke achtergrond op zijn beeldend werk is onmiskenbaar. Let hier in de eerste kamer maar meteen op de verschillende houten objecten. De open kist centraal op de vloer doet denken aan speelgoeddozen als 'De kleine chemicus', maar laat ook veel ruimte voor een poëtische inbreng. In de andere houten constructies is de geest van Leonardo da Vinci nooit ver weg.

In de tussenkamer verschijnt de eerste aquarel van struiken (de 'shrubs' uit de tekst in de voorkamer).

(c) Pascal De Pauw & Galerie c. de vos

Het zwaartepunt van de installatie ligt in de achterkamer, met de meticuleus getekende en gekleurde aquarellen van 'eeuwig groene' planten die als het ware gekruist zijn met 'vreemde' voorwerpen. Deze kernwerken vroegen om een evenwaardig, even precies uitgewerkte omgeving in de vorm van de houten vloer, die een kruising is van Empirestijl met een centrale tekening ontleend aan de toevallige vorm van gevallen papiersnippers op de vloer van het atelier van de kunstenaar.
(Het gebruik van gerecupereerde houten platen op de grond was aanvankelijk bedoeld als bescherming van de vloer in zijn atelier.)

(c) Pascal De Pauw & Galerie c. de vos

In de tuinkamer volgt uiteindelijk een uitgekiende opstelling van getekende en geschilderde werken. Deze installatie doet wellicht het meeste denken aan de 'Grote Opruiming' of 'Stockverkoop'. Hier steken verschillende pareltjes de kop op. Als kijker heb je de gedachte aan 'brol' op dit punt in de tentoonstelling overigens al lang achterwege gelaten.

Uitgerekend op de dag van de vernissage werd Pascal De Pauw 40 jaar. De talrijke aanwezigen werden op verjaardagstaart vergast. Als, zoals de volkswijsheid beweert, het leven pas bij 40 begint, mogen we vanaf nu met Pascal De Pauw mee naar de essentie van zijn artistieke activiteit, met of zonder zijn geliefde struiken.

'PASCAL VERKOOPT BROL'
tot 8 mei 2011
(Gesloten 15 - 24 april paasvakantie)
vrij - zat: 14 - 18 uur
zon: 10.30 - 13.30 uur

in
Galerie c. de vos
Oude Gentbaan 295 - 297
9300 AALST

vrijdag 25 maart 2011

Kennismaking met Ann Decaestecker tijdens een atelierbezoek in Gent

Het voormalige begijnhof in de Lange Violettenstraat (231), vlakbij het Zuidpark in Gent, is een oase van rust in de drukke stad. Een groot grasplein met een kerk en omgeven door ontelbare huizen met afgesloten stadstuinen zorgt voor een idyllisch decor.
Heel wat huizen zijn door private bewoners gerestaureerd, andere worden door de vzw NUCLEO ter beschikking gesteld van kunstenaars die hier, elk op hun manier, een artistieke oase en werkruimte creëren.
De vereniging NUCLEO vzw heeft hier zelf haar 'hoofdkwartier', maar zorgt ook elders in de stad voor ateliers en organiseert bovendien heel wat andere, ondersteunende activiteiten.
Volgens de eigen doelstellingen ontwikkelt Nucleo kwaliteitsvolle en betaalbare ateliers in Gent en omgeving voor kunstenaars uit verschillende kunstdiciplines.

Achter dit poortje...

Een tijdje geleden ging ik op bezoek in het atelier van Ann DECAESTECKER (°1955), een dame met interesse voor en ervaring in diverse artistieke disciplines.
Heel wat jaren had ze geen echt atelier, maar werkte ze thuis of in situ. Hier in het voormalige begijnhof heeft ze uiteindelijk de ruimte en de rustige omgeving gevonden, waarbinnen haar creativiteit zich verder kan ontplooien.

Dit atelierbezoek is een kennismaking, een wandeling doorheen haar artistieke verleden, heden en toekomst.
Haar artistieke wereld is ruim en divers, gaande van video en geluid over tekenen en beeldhouwen, assemblage, performance, dans, film, theater,...
Bovendien is ze ook nog deeltijds docente in de jeugdateliers van de Mechelse academie.

A room with a view
Haar eerste ervaring met een artistiek medium kreeg ze via haar grootvader, die haar beetje bij beetje de wereld van de klassieke muziek leerde kennen: Liszt, Wagner,... Het was het begin van een levenslang leerproces met een parcours langs beeldende kunst, dans/beweging, theater, film, video,...
Elk nieuw interesseveld betekende en betekent ook vandaag nog een nieuwe impuls tot studie. Ze lijkt 'gebeten om te weten', wil elk medium onder de knie krijgen in functie van de behoefte om haar artistieke droom te creëren.

Aanvankelijk (eerste helft van de jaren '70) richtte ze haar aandacht op het theater. Ze volgde stages en workshops bij theatermonumenten als Tone BRULIN en Frans MARIJNEN.  De liefde voor het theater zou ze overigens niet meer kwijtspelen.
Einde jaren '70 belandde ze in het KASK Gent voor een opleiding 'Beeldhouwen'.

(c) Ann Decaestecker: Anti-Chambre (1986)

 Ten tijde van het legendarische project van Jan Hoet 'Chambres d'Amis' (1986), was ze met een schitterende installatie vertegenwoordigd in de tentoonstelling 'Anti-Chambre' (zie foto hierboven).
Bovendien was ze jaren actief in het Gentse restaurantwezen met projecten als Brasserie Anna en Flor.

Haar liefde voor dans/beweging bracht haar naar o.a. New York, Parijs en Bonn. Maar ook als performancekunstenares en actrice liet ze zich niet onbetuigd.

Haar aandacht voor het beeldende aspect bleef steeds intact. Vanaf 2001 gooide ze zich weer op een opleiding in het KASK Gent (Mixed Media) en volgde ze in de Antwerpse Academie de richting 'Film en Video'.

Het traject mag dan in deze momentopname nogal grillig lijken, maar in feite is het een logische en voortdurende evolutie van een all-round-kunstenares.

(c) Ann Decaestecker: sporen in het atelier

In haar atelier vind je uiteraard ook de sporen van al die disciplines terug.

Dikwijls draait het in haar werk rond 'tijdelijkheid' versus 'eeuwigheid'. (Is dat niet hét dilemma in het menselijk bestaan ?). Ze toont ons haar videowerken 'Tijdelijk' en 'Onweerlicht', waarin beeld en klank een gelijkwaardige rol spelen.
Het werk 'Tijdelijk', met bergen in de hoofdrol, gaat ze binnenkort projecteren op haar witte installatie van bergen, tijdens een tentoonstelling bij Galerie S & H De Buck, samen met Stefaan Van Biesen en Paya Germonprez (van 8 tot 30 april 2011 - woe t.e.m. za: 15 - 18 uur - Zuidstationstraat 25 Gent)

(c) Ann Decaestecker: schetsen in drie dimensies

In haar atelier staan verschillende werken te wachten op interventies van de kunstenares: een huisje in een boom, tekeningen van het raam in haar atelier, ontwerpen allerhande,...

Op de achtergrond en soms in samenspraak met haar buurvrouw Stéphanie Leblon in het belendende atelier, speelt nog steeds de muziek uit de tijd bij haar grootvader...

Ik ben alvast benieuwd naar het uiteindelijke resultaat in haar tentoonstelling en hou U zeker op de hoogte.

dinsdag 22 maart 2011

Stéphanie Leblon met 'Kings of sleep' bij Galerie Jan Dhaese

Sinds vorige week zondag is Galerie Jan Dhaese door Stéphanie LEBLON (°1970) herschapen in een kleurrijke slaapzaal. Maar met 'Kings of sleep' presenteert ze zeker geen slaapverwekkende tentoonstelling.

De portretten van slapende mensen (kinderen en volwassenen) tonen, door hun levendig (maar toch ingehouden) kleurgebruik, bij de eerste aanblik een ontwapenend verhaal van intense rust. De geportretteerden geven zich schijnbaar zorgeloos over aan de verkwikkende slaap.
Bij nader toezien blijken ze echter bijna allemaal gebonden te zijn, in toom gehouden door een paardengareel.
'Gele droom' 2010, olieverf op doek (c) Stéphanie Leblon

De jongen in 'Slaaplijn' (2011) en die in 'Gele droom' (2010) ontsnappen aan dat patroon, maar zij worden dan weer beïnvloed door kleurvlakken die zich van de boven- of zijkant van het doek een weg zoeken. Zeker in 'Gele droom' heeft dat voor een bijzonder sterk effect gezorgd. Wat die gele droom inhoudt, laat Leblon in het midden. Dat geeft ons als kijker natuurlijk de kans om voor een eigen invulling te zorgen... (Dit is duidelijk één van mijn favorieten in deze tentoonstelling)

De personages van Stéphanie Leblon zijn letterlijk en figuurlijk gelaagd geschilderd, in een overigens klassieke werkwijze met olieverf op doek.

De vier gouaches in de tussenkamer doen, in hun soms quasi doorschijnende opbouw, aan aquarellen denken. De meest linkse, die ook als 'Zonnende vrouw' (2010) op een schilderij helemaal achteraan hangt (en op de uitnodiging staat) is op dat vlak tekenend. Let op het met wit opgehoogde haar.

'Zonnende vrouw' 2010, olieverf op doek (c) Stéphanie Leblon

Niets menselijks is ons vreemd. Bijgevolg kunnen we ons verplaatsen in de (al dan niet in toom gehouden) dromen van de afgebeelde personen. Stéphanie Leblon biedt ons een kader, maar houdt zich ver van enige droomduiding of magisch- realistische benadering.

Het schilderij 'Kings of sleep' fungeert nochtans als een 'sleutelwerk'. Het geeft zijn naam aan de hele tentoonstelling en suggereert tegelijk een heel beladen (wat morbide) en in mijn perceptie religieus getinte sfeer: een 'Heilig Hart', de kruisvorm, de kroon,...

'Kings of sleep' 2010, olieverf op doek, (c) Stéphanie Leblon

De 'Zonnende vrouw' verwijst voor mij dan weer naar de picturale denkwereld van Félicien Rops, met een bij Leblon weliswaar onuitgesproken, maar toch onderhuids aanwezige erotische ondertoon.

Dit is een tentoonstelling die je geenszins onberoerd laat.
In de wereld van de slaap en de droom kan de mens alle kanten op. In de interpretatie van deze werken is ons dat eveneens gegund.

Meer info over Stéphanie Leblon op haar website (zie hierna en bij onze Links)

Tot 23 april 2011
bij Galerie Jan Dhaese
Ajuinlei 15B
9000 GENT

do - za: 14 - 18 uur
zo: 11 - 14 uur