OMTRENT DE SAEDELEER in 't Gasthuys (Aalst)

Tentoonstelling 'Omtrent De Saedeleer'

't Gasthuys Stedelijk Museum Aalst

Tot 22 juli 2018 loopt in 't Gasthuys Stedelijk Museum de tentoonstelling 'Omtrent De Saedeleer'. Ze biedt een overzicht - in vogelvlucht - van de landschapsschilderkunst in onze gewesten van de 16de tot 19de eeuw. Centraal in de tentoonstelling staan verschillende originele, ongekende werken van Valerius De Saedeleer uit privébezit.

Valerius De Saedeleer in de vaste collectie van 't Gasthuys

Vooral aan de hand van originele grafiek (gravures, etsen) van bekende en onbekende kunstenaars merk je hoe het landschap zich gaandeweg ontwikkelde van achtergrond in religieuze en andere taferelen tot een zelfstandig genre. Je krijgt grafiek te zien van W. Hollar, J. Sadeler, P. Bril, H. Hondius, M. Bril, I. Luyckx, P. Galle, I. Calaert, Tobias Verhaecht, A. Genoels, L. Van Uden, Hollar, d’Arthois, de Passe, Elsheimer, A. Waterloo, Van Uden naar Rubens, Le Bas naar J. Breughel, en nog meer…

Schilderijen en tekeningen: Brussel 17de eeuw, Van Uden naar Rubens 17de eeuw, anoniem Brussel 18de eeuw, Andreas Schelfhout, Emile Puttaert, Frans Courtens…

De eerste zaal met o.a. de evolutie in het werk en foto's 
uit het familiealbum van De Saedeleer

Deze werken worden aangevuld met een overzicht van grafisch werk (etsen, kleuretsen, grafiek) naar werk van Valerius De Saedeleer. Deze etsen werden dikwijls in nauwe samenwerking met de landschapsschilder gemaakt door bevriende kunstenaars (De Cooman, Apol, Hebbelinck) en treffen mooi de essentie van het werk van De Saedeleer. Ook aandacht aan de uitgave ‘Vingt Poèmes’ van Emile Verhaeren, geïllustreerd door 20 etsen door Roger Hebbelinck naar werk van De Saedeleer. Ook de ruime archiefcollectie van De Saedeleer komt hier aan bod: originele briefwisseling met etsers en kunstcritici, maar ook het uitgebreide dossier van de herbegraving van De Saedeleer in Aalst in 1943.

Ten slotte wordt ook nog de invloed van De Saedeleer aangetoond op latere landschapsschilders, met originele schilderijen van o.a. Karel Van der Meirsch, Albert Claeys, Frans De Coninck, Jules Delafortrie, Piet Gillis, Piet Lippens, Frans Pereboom, Leo Piron, Jan Van Malderen, Henri Van de Brouck,…

Valerius De Saedeleer houdt de wacht

op het plein naast het museum

INFO

adres, openingsuren

DNAalst... een tentoonstelling in 't Gasthuys (Aalst)

De tentoonstelling ‘DNAalst’ vertelt het verhaal van de stad Aalst en zijn deelgemeenten op een nieuwe en eigentijdse manier. Langs een duidelijk en logisch parcours zal de bezoeker zorgvuldig geselecteerde thema’s ontmoeten, die tonen hoe de identiteit van onze stad tot stand is gekomen. De tentoonstelling vertelt over bestuur en politiek, en toont Aalst als een vechtende stad, een zorgende stad, een biddende stad, een werkende stad, een feestende stad,… .

Deze tentoonstelling is een langlopend project dat tot eind december 2019 te bezoeken blijft.

Maar zo lang wachten hoeft natuurlijk niet.

DNAalst... ook voor kinderen

De tentoonstelling DNAalst is ook voor kinderen een absolute beleving. Verkleed als wetenschapper kunnen zij zich een weg banen doorheen de tentoonstelling en het DNA van de stad onderzoeken. Diverse proeven zorgen voor een actieve doebeleving, waardoor een bezoek aan de tentoonstelling nog lang zal blijven hangen.

Laat je kinderen wetenschapper worden voor 1 dag en ga met hen op onderzoek naar het DNA-profiel van de stad Aalst. Experimenteer, ruik, proef en voel! Jullie treden in de voetsporen van Martens, bestrijden de pestbacterie met geneeskrachtige kruiden, ontcijferen geheimschrift en krijgen een Oilsjters taalbad. Als kers op de taart maken de kinderen ook hun eigen DNA zichtbaar, en worden zo deel van het verhaal!

Van 6 tot 12 jaar

Het educatieve parcours doorheen de tentoonstelling is geschikt voor kinderen vanaf 6 jaar (onder begeleiding) tot 12 jaar. Ouders en leerkrachten zijn van harte welkom om met hen de tentoonstelling te bezoeken en spelenderwijs te leren over de eigenheid van de stad Aalst. Drie mini-laboratoria zorgen voor een (inter)actieve verwerking van de historische en wetenschappelijke inhoud van de tentoonstelling op kindermaat. Families kunnen bij aankomst in het museum gratis een wetenschapskoffer ontlenen aan de balie van het museum. Scholen kunnen reserveren via museum@aalst.be. 

Waar?

't Gasthuys - Stedelijk Museum Aalst

Oude Vismarkt 13

9300 AALST

Wanneer?

tot eind december 2019

Open

dinsdag - vrijdag van 10 tot 17 uur

zaterdag - zondag van 14 tot 18 uur

toegang gratis

Contact

museum@aalst.be

tel. 053 72 36 02

www.aalst.be/museum

Meer informatie op 

www.DNAalst.be

DNAalstenaars in 't Gasthuys - Stedelijk Museum Aalst

De tentoonstelling DNAalstenaars toont werken van Aalsterse kunstenaars in het bezit van 't Gasthuys - Stedelijk Museum Aalst en schenkt specifiek aandacht aan Pieter De Bruyne en Modest Van Mulders.

Kunstenaar/architect Pieter De Bruyne overleed 30 jaar geleden. De stad Aalst wil deze getalenteerde 'DNAalstenaar' in de kijker zetten.

In 2017 ontving het stedelijk museum een schenking van werken van Modest Van Mulders die nu worden tentoongesteld.

Maar ook talloze andere kunstenaars met Aalsterse roots of bindingen komen dus in deze tentoonstelling aan bod. 

Een greep uit de namen met LINKS naar enkele vroegere artikels in 'WATERSCHOENEN': André Van Schuylenbergh, Jozef De Witte, Frans De Vree, Monique Muylaert, Herman Muys, Luc De Roeck, Randall Casaer, Paul Gees, Luc Claus, Eric De Smet, Karl Mechnig, Luc Hoenraet, Ignace De Vos, Wilhelm Mechnig, Patrick Van Caeckenbergh, Lieve De Pelsmaecker, Roel D'Haese,... Modest Van Mulders, Pieter De Bruyne, Louis Paul Boon, Etienne Bauwens,...

Deze tentoonstelling situeert zich in de aanloop naar het kunstproject 

'DWARSLIGGER' 

(april - mei 2017)

en 

'KUNSTOEVERS'

(29 - 30 april 2017)

INFO via de ingebouwde LINKS.

Bij uw bezoek aan de tentoonstelling 'DNAalstenaars' kunt u bovendien een brochure met alle info over deze projecten meenemen.

En nu nog enkele beelden uit de tentoonstelling... 

maar er is uiteraard meer, veel meer !

André Van Schuylenberg, Staand naakt, 

Gouache en gemengde techniek op papier

Jozef De Witte

Vrouwelijk naakt

Olieverf op doek op paneel

 Frans De Vree

Ondineke, 1995

Gehamerde en gelaste messing

Luc De Roeck

Droom 4, 1991

Pastel, houtbeits en collage op papier

Eric De Smet, Traject, 1990, Houtskool en olie met pigment op papier

Gerda Blindeman, Hombre Alado (de vliegende mens),

ceramiek en koper

Wilhelm Mechnig, Compositie: Witte wandeling,

olieverf op doek

Modest Van Mulders, Wim ca. 1956, olieverf op doek

Louis Paul Boon, Petit Fleurke, 1974

Gemengde technieken op paneel

De tentoonstelling loopt tot zaterdag 3 juni 2017
in
't Gasthuys
 Stedelijk Museum Aalst
Oude Vismarkt 13
9300 AALST
dinsdag tot vrijdag: 10 tot 17 uur
zaterdag&zondag: 14 tot 18 uur
maandag gesloten

www.aalst.be/museum

© Art Spotter / Waterschoenen

UTOPIA & ANDERE UTOPIEËN in 't Gasthuys - Stedelijk Museum Aalst

Onder de titel 

'UTOPIA en andere utopieën' 

loopt tot 11 december 2016 een tentoonstelling in het Stedelijk Museum 't Gasthuys van Aalst.

Aanleiding is het feit dat precies 500 jaar geleden (1516) de allereerste druk van 'UTOPIA', het boek van THOMAS MORE, verscheen. Ook in Leuven (waar die allereerste druk van de persen rolde) zijn er in dit verband verschillende activiteiten. 

Aalst heeft uiteraard een heel eigen reden in de figuur van 'onze' DIRK MARTENS, de allereerste drukker van dit 'mythische' werk over een 'utopische' samenleving.

Utopie is een literaire en filosofische term die men kan omschrijven als onmogelijke werkelijkheid, een ideale wereld die echter niet bereikt kan worden. Het tegengestelde van een utopie is een dystopie of anti-utopie. Het woord utopie werd voor het eerst gebruikt in het boek Utopia van Sir Thomas More.

Utopie - Wikipedia

https://nl.wikipedia.org/wiki/Utopie

Deze tentoonstelling is opgebouwd in twee delen, verdeeld over twee aparte zalen.

De eerste zaal biedt een beeld van 'Utopia & andere utopieën' in een documentair overzicht van een 30-tal utopieën en dystopieën, uit alle tijdsperiodes en locaties.

Het uitgangspunt is uiteraard het boek 'UTOPIA'.

THOMAS MORE’s UTOPIA

Utopia (De Optimo Rei publicae Statu deque Nova Insula Utopia) verscheen eind 1516 te Leuven op de persen van Dirk Martens. Het boek werd geschreven in 1515/1516 te Londen door de latere lord chancellor More. Het bestaat uit twee delen: eerst is er een gesprek tussen Pieter Gillis (1486-1533, stadsgriffier van Antwerpen), Raphael Hythlodaeus (een fictief karakter) en Thomas More zelf. En dan volgt het relaas van het bezoek aan Utopia. Wereldreiziger Raphaël Hythlodaeus (deze naam betekent zoveel als ‘verkoper van nonsens’) vertelt van een eiland dat hij bezocht, waar een ‘rationeel en billijk ingerichte samenleving’ bestond. Uiteraard is het Thomas More zelf die hier, op onrechtstreekse manier een kritiek op de bestaande samenleving in Engeland geeft. Letterlijk betekent ‘utopia’ dan ook ‘geen plaats’.

De tweede zaal is het terrein van Dirk Martens, de eerste drukker van Thomas More’s Utopia. Hier krijgt de bezoeker een uitgebreid overzicht van leven & werk van de Aalsterse drukker. Enerzijds een gigantische, gedetailleerde tijdstabel met leven & werk van Martens, in nationaal & internationaal kader; anderzijds overzicht van originele Martensdrukken in stadsbezit, samen met een portrettengalerij van Martens’ humanistische vriendenkring.

Ambrosius Holbein,  afbeelding van Utopia

De eerste zaal is als het ware omgebouwd tot een soort doolhof met grote tentoonstellingsborden waarop, naast 'Utopia' (meteen bij het binnenkomen rechts), verschillende andere utopische werken of werelden aan bod komen. Want doorheen de menselijke geschiedenis zijn wel meer verhalen of denkbeelden gecreëerd waarin utopische plekken of ideeën beschreven werden.

Het vroegste, hier behandelde onderwerp is HET AARDSE PARADIJS.

'Hét archetypische beeld in de middeleeuwen van de ‘ideale wereld’ was de Tuin van Eden, het Aards Paradijs. In het oud Perzisch is ‘pairidaèza’ de naam van het koninklijk park waar kostbare planten en dieren worden gehouden. De Grieken nemen deze term over (‘paradeisos’) voor de koninklijke Perzische tuin, en ook in het Hebreeuws  betekent ‘pardès’ een uitzonderlijke of koninklijke tuin.'

'Deze ideale plek wordt beschreven in de Bijbel, en toont de wereld voor de Zondeval.  Adam en Eva leven er in Gods nabijheid en in volledige harmonie met de natuur. Er is geen wisseling der seizoenen, geen vergankelijkheid, geen dood. Arbeiden is niet nodig; de mens leeft er in volstrekte onschuld, zonder begeerte of hartstocht.' 

Maar ook het al even mythische ATLANTIS of de 'Ideale Staat' van PLATO wordt uitgebreid belicht.

PLATO, Politeia  (De Staat of De Republiek), ca. 380 v.Chr.

'Plato (Athene ca. 427 v.Chr. – Athene 347 v.Chr.) was één der belangrijkste en invloedrijkste filosofen uit de wereldgeschiedenis. Hij was leerling van Socrates en leermeester van Aristoteles, en tevens oprichter van de Atheense Academie, zowat de voorloper van de latere universiteiten. In verschillende neergeschreven dialogen werkte hij zijn ideeënleer uit, wat zowat de basis is van het filosofisch idealisme.'

'Eén van de belangrijkste werken uit de Oudheid omtrent een ideale wereld is Plato’s ‘De Staat’ of ‘Politeia’. In een aantal dialogen met oa Socrates schetst Plato een (in zijn ogen) ideale samenleving, waarbij rechtvaardigheid een kernbegrip is, en filosofen als regeerders aangesteld zijn. Plato heeft zeker een eerder autoritaire opvatting over staatszaken, terwijl zijn economische ideeën, zonder rijkdom noch armoede, eerder het communistische ideaal voorspiegelen.'

U ontdekt verder onder andere...

AUGUSTINUS VAN HIPPO, De Civita Dei  (Over de Stad van God), 413-426

François RABELAIS, De abdij van Thélème in La vie de Gargantua et de Pantagruel, 1532

Francis BACON, Nova Atlantis / New Atlantis, 1627

Jean-Jacques ROUSSEAU, Discours sur l’origine et les fondements de l’inégalité parmi les hommes - Vertoog over de ongelijkheid der mensen, 1754;  Du contract social, ou principes du droit politique  -  Het maatschappelijk (sociaal) contract, of Beginselen der staatsinrichting, 1762

ARCHITECTUUR ALS MIDDEL TOT HET CREEREN VAN EEN BETERE WERELD met o.a. Etienne-Louis Boullée  (1728–1799) en Claude Nicolas Ledoux (1736–1806), maar ook la Ville Radieuse van  Le Corbusier of het oeuvre van Luc Deleu….

Adolf en Pieter Daens met het DAENSISME kunnen in deze context niet ontbreken.

Aldous HUXLEY, Brave New World, 1932

Louis Paul BOON, Vergeten straat, 1946

George ORWELL, 1984 (Nineteen Eigty-Four), 1949

...

Detail Utopia-zaal in 't Gasthuys - Aalst

De tweede tentoonstellingszaal is zoals reeds vermeld, het terrein van Dirk MARTENS en zijn vrienden, waaronder als meest bekende figuren ongetwijfeld Pieter Coecke van Aelst, Erasmus en Thomas More. Maar ook tal van andere vrienden worden hier op gelijke voet voorgesteld.

Tegen de achterwand van dat vriendenbord ontrolt zich het leven en werk van Dirk Martens op een reusachtige tijdsband.

Neem daarbij nog talrijke boeken uit het bezit van het stedelijk museum Aalst en u krijgt een omvattend beeld van deze belangrijke stadsgenoot.

Om nog wat beter voorbereid naar de tentoonstelling te trekken, kunt u misschien ook de volgende LINKS raadplegen

Dirk MARTENS

Thomas MORE

*

Uiteraard zouden hier onder de noemer UTOPIE best nog een aantal andere voorbeelden aan bod kunnen komen. Neem nu 'NEW BABYLON' van voormalig Cobra-kunstenaar Constant Nieuwenhuys. 

Een aardige uitloper is misschien ook de tentoonstelling 'Rik Wouters en het huiselijk utopia', die nog tot 26 februari 2017 in het Antwerpse Modemuseum loopt. Uitgangspunt van die tentoonstelling is de thematiek van het huiselijk geluk bij de schilder Rik Wouters, de intieme sfeer van geborgenheid tussen hem en zijn vrouw Nel.

De tijdslijn over Dirk Martens in 't Gasthuys - Aalst

U kunt hier hier ook letterlijk uw eigen utopische ideeën achterlaten. 

Maar dat laat ik u graag ter plekke ontdekken...

Tot zondag 11 december 2016

in 't Gasthuys

Stedelijk Museum

Vismarkt 13

9300 AALST

dinsdag tot vrijdag: 10 tot 17 uur

zaterdag en zondag: 14 tot 18 uur

© Art Spotter voor WATERSCHOENEN

André Van Schuylenbergh 'HERONTDEKT' in Aalst

In het Stedelijk Museum 't Gasthuys en het Cultureel Centrum De Werf loopt tot en met 22 december 2012 een dubbeltentoonstelling met werk van André VAN SCHUYLENBERGH (°1952).

Hoewel hij al jaren zeer grote bekendheid verwierf met zijn 'lineair gestileerde' vrouwenhoofden, is zijn schilderspalet en interessesfeer duidelijk veel ruimer en gevarieerder.
Natuurlijk zijn die gestileerde vrouwenhoofden (al dan niet met felle kleurvlakken gelieerd) de synthese van een weldoordacht métier en zijn ze dus niet zomaar toevallig een succesverhaal binnen zijn oeuvre geworden.
Maar het is toch onvoorstelbaar vast te mogen stellen hoe hij als kunstenaar van alle markten thuis is.

 (c) André Van Schuylenbergh

Voor heel wat mensen zal deze overzichtstentoonstelling een echte openbaring zijn:

André Van Schuylenbergh (HER) ONTDEKT !

Zijn kunst is tegelijk universeel en intiem verbonden met zijn stad en de mensen rondom hem.

Met spreekwoordelijk gemak schetst hij een doorleefd winters landschap met de Aalsterse watertoren, gezien vanuit het stadspark en het belendende natuurdomein.

Even verderop in de tentoonstelling schildert hij met fotografische precisie het 'Klein Parksken' in de buurt van zijn jeugd.

André Van Schuylenbergh is en blijft een jongen van Aalst, waar hij meeleeft met het stadsleven, de carnavaleske cultuur of andere feestelijkheden. Op de fiets toert hij door de stad, van zijn huis naar zijn atelier in de schaduw van de Sint-Jozefkerk, of zomaar 'fiets-flanerend' op zoek naar bekenden voor een babbeltje.

(c) André Van Schuylenbergh 

Kleur speelt een belangrijke rol in zijn werk. Zijn gestileerde lijntekeningen laat hij figureren tegen sterke blauwe achtergronden of accentueert hij met sterk geel, rood of groen. In de realiteitsgebonden schilderijen van vrouwenfiguren (al of niet in vakantiesfeer) laat hij de kleuren ook stevig los in een wervelende show, waartegen 'zijn' vrouwen zich ten volle mee in het leven gooien.

 (c) André Van Schuylenbergh

 In 'De Werf' toont hij onder andere een 'fresco' van aaneengesloten doeken, waarin de magnolia's voor een meterslange, levendige pracht zorgen. De schilderkunst van Van Schuylenbergh is ook hier weer een uiting van absolute levensvreugde en bijgevolg een verademing binnen de diepzinnige ernst van de zichzelf soms al te ernstig nemende beeldende kunst.

Tegelijk biedt hij hier een blik op een andere kant van André Van Schuylenbergh. Zijn activiteiten als verzamelaar worden hier even belicht in de installatie en de sublieme schilderijen met Lusso-vazen.

Hij is niet alleen een verwoed verzamelaar van vazen, maar richtte als rasechte Aalstenaar ook zijn verzamelaarspijlen op maskers (carnaval is zijn tweede natuur) en bouwde bovendien een verzameling meubels op van zijn te vroeg overleden stadsgenoot en designer Pieter De Bruyne (onlangs nog aan bod in Waterschoenen n.a.v. de overzichtstentoonstelling in het Gentse Designmuseum).

 (c) André Van Schuylenbergh

André Van Schuylenbergh was tot voor kort leraar schilderkunst in de Aalsterse academie, maar is als kunstenaar toch in allerlei artistiek-technische disciplines thuis. Ook beeldhouwkunst en grafiek behoren tot zijn bagage. 

 (c) André Van Schuylenbergh

Het klare licht en de klare lijn houden elkaar perfect in evenwicht in het Cultureel Centrum De Werf. 

 André Van Schuylenbergh

HERONTDEKT

tot en met 22 december 2012

in

Stedelijk Museum 't Gasthuys

Oude Vismarkt 13

9300 AALST

maandag - vrijdag: 10-12 en 13-17 uur

zaterdag - zondag: 14-18 uur

en

C.C. De Werf

Molenstraat 51

9300 AALST

maandag - vrijdag: 10-19 uur

zaterdag: 10-17 uur

zondag: 14-17 uur



Architectuur van de Verlichting: Jan Baptist Simoens en tijdgenoten in het Land van Aalst

Het Stedelijk Museum van Aalst ('t Gasthuys) hebben we reeds meermaals in Waterschoenen vermeld naar aanleiding van tentoonstellingen omtrent hedendaagse kunst.

In de nu lopende tentoonstelling nemen we U echter meer naar de tweede helft van de achttiende eeuw.

De eeuw van de Verlichting of de Rede legde de basis voor het autonome denken, met filosofen als Voltaire, Spinoza, Leibniz, Kant,...

Affiche van de tentoonstelling

In de architectuur openbaarde deze nieuwe visie zich in het classicisme. De geschiedkundige vereniging Land van Aalst heeft deze tentoonstelling, in samenwerking met het Aalsterse stadsmuseum, opgehangen aan de figuur van Jan-Baptist SIMOENS (1715 - 1779), welicht de minst gekende, maar de meest invloedrijke Gentse aannemer-architect uit die periode. Hij lag bovendien in 1851 mee aan de basis van de architectenopleiding in de Gentse Academie. Van 1770 tot zijn dood was hij overigens artistiek directeur van die Academie.

Zowat een eeuw later zou Jean-Baptiste BETHUNE mee de Sint-Lucasschool in Gent stichten als reactie op het classicisme en voor de heropleving van de christelijke 'middeleeuwse' waarden in de neogotiek. (zie ons artikel over Sofie Muller)

Gedeeltelijk overzicht zaal 1

Deze tentoonstelling belicht drie thema's:

1. De tijd van Simoens, met onder andere de stichting van Academies en Loges te Gent en Aalst...

2. Aalst in de maalstroom van rococo en classicisme, met ondermeer oog voor het huidige stadhuis, het Jezuïetencollege, het Keizerlijk plein en de Begijnhofkerk.

3. De grote bouwwerken van Simoens in het Land van Aalst met onder andere de abdijen van Geraardsbergen, Grimminge (Beaupré), Ninove en het kasteel van Leeuwergem.

Detail: Begijnhofkerk Aalst

Naar aanleiding van de tentoonstelling worden een aantal activiteiten in de marge georganiseerd:

* Rondleiding door Dirk Van de Perre, samensteller van de tentoonstelling, op 17 november (20 uur), 27 november (15 uur) en 18 december (15 uur)

* Lezing door Ignace De Temmerman over leven en werk van Jan-Baptist Simoens op 1 december om 20 uur in de tentoonstellingszaal.

* Geleide stadswandeling op zoek naar architectuurparels uit deze periode op 10 december (ingang museum om 14 uur).

De tentoonstelling loopt tot 23 december 2011 in...

't Gasthuys

Oude Vismarkt 13

9300 AALST

dinsdag tot vrijdag: 10 - 12 en 13 - 17 uur

zaterdag en zondag: 14 - 18 uur

Luc Hoenraet met grafisch werk in het Stedelijk Museum 't Gasthuys te Aalst

Naar aanleiding van de schenking door Luc HOENRAET (Aalst, °1941) van 60 zeefdrukken aan zijn geboortestad, organiseert het Stedelijk Museum 't Gasthuys een tentoonstelling van deze in Brussel wonende Aalstenaar.

De zeefdrukken in groot formaat (73 x 55 cm) overspannen een periode van 1973 tot 2000 en bieden dan ook een bijzonder goed beeld van de standvastigheid in zijn artistieke en technische evolutie.

Reeds als student in Sint-Lucas te Brussel (waar hij o.a. les kreeg van Maurits Van Saene) werd hij enorm bekoord door de materieschilders als Dubuffet en Tapiès. Ook hij hanteert als schilder een gelijkaardige techniek, waarbij verf gemengd wordt met zand of andere 'stoffelijke' materialen.

Wat symboliek betreft, eigent hij zich bewust het kruis in zijn diverse verschijningsvormen toe en ontwikkelt verder een beeldtaal van krassen en krabbels, een combinatie die doorheen de jaren leidde tot talloze variaties op een intens volgehouden thema.

Niet alleen in zijn schilderkunst, maar ook bijzonder uitgesproken in zijn grafisch werk toont hij een ongelooflijke technische kennis en vaardigheid. In tegenstelling tot heel wat collega-kunstenaars die hun grafische werken door vakmannen laten drukken, beheerst hij zelf alle mogelijke technieken, die hij overigens als docent grafiek jarenlang doorgaf aan talloze generaties studenten.

In de gepresenteerde zeefdrukken is het element 'materie' uiteraard niet aanwezig zoals in de schilderijen. Nochtans zijn de vlakke bladen toonbeelden van ritmiek en dieptewerking. Het is bovendien prettig om vast te stellen hoe hij over een periode van zowat 25 jaar consequent vastgehouden heeft aan zijn inhoudelijk en vormelijk beeldend onderzoek.

De grens tussen rust en rusteloosheid, tussen voor- en achtergrond is dikwijls uiterst dun in dit werk. Soms zie je het werk van een beeldend schrijver als achtergrond voor stevige 'tags' als van een graffitikunstenaar. Een andere keer krijg je een lijn- en krassenspel over de hele bladspiegel en even verder wordt het beeld grotendeels 'weggeveegd' door monochrome (zwarte of zilvergrijze) vlakken.

Zaal 1: vanaf 1973... (c) Luc Hoenraet & 't Gasthuys

Eén constante is de stomende energie, die om de zoveel tijd wat ingehouden lijkt (ook in het kleurgebruik), maar ook om de zoveel jaar mag ontsnappen in erupties van rood en zwart.

Neem bijvoorbeeld het expressief geweld van 1973, de rustige en gestructureerde grijze leegte van 1995 en volgende of de nieuwe dreiging in rood en zwart van 2000.

Een tentoonstelling voor fijnproevers...

Luc Hoenraet  grafisch werk

tot 16 oktober 2011

in Stedelijk Museum 't Gasthuys

Oude Vismarkt

9300 AALST

dinsdag t.e.m. vrijdag: 10 tot 12 en 13 tot 17 uur

zaterdag en zondag: 14 tot 18 uur

maandag gesloten

Tekst en foto's: Artspotter voor Waterschoenen

De Saedeleer revisited / het landschap in de hedendaagse kunst... in het Stedelijk Museum te Aalst

Valerius DE SAEDELEER (1867 - 1941) is een belangrijke naam in de Belgische kunstgeschiedenis. Hij zal uiteraard steeds verbonden blijven met de 'Eerste Latemse School' en zijn collega-kunstenaars George Minne, Gustave Van de Woestijne of Albert Servaes.

Zijn geboortestad Aalst (° 4 augustus 1867) waar hij zijn jeugd doorbracht en na een zwervend bestaan uiteindelijk in 1943 (twee jaar na zijn dood) herbegraven werd, koestert deze figuur en de collectie van zijn werken in het Stedelijk Museum 't Gasthuys.

Naar aanleiding van zijn honderdste geboortedag werd hij in 1967 geëerd met een grote tentoonstelling en de installatie van een bronzen gedenkplaat (ontwerp van Ignatius De Vos) op de hoek van de Nieuwstraat en het Vredeplein (tegenover de voormalige plaats van zijn geboortehuis).

In 1999 werd hij door Marc De Bruyn vereeuwigd in een imposant bronzen beeld op de Oude Vismarkt, vlakbij het Stedelijk Museum. Vanuit de De Saedeleerzaal zie je overigens het beeld staan en de schilder kan dus ook zelf een glimp van zijn werk opvangen via het steeds opengeschoven gordijn van dat ene raam.

Na lange periodes van bittere armoede en artistieke onzekerheid kwam in 1904 een ommekeer in zijn carrière. Onder invloed van de Vlaamse Primitieven en Pieter Breughel de Oude kwam hij tot een synthese in zijn werk en ontsnapte zo aan de invloed van zijn vroegere leermeester Franz Courtens.

Het schilderij 'Kalme avond aan de rivier' (in de collectie van het Stedelijk Museum) beschouwde hij als het eigenlijke begin van zijn artistieke loopbaan.

De tentoonstelling 'De Saedeleer revisited / Het landschap in de hedendaagse kunst' die nu in het Stedelijk Museum loopt, confronteert het oeuvre van Valerius De Saedeleer met dat van dertien hedendaagse kunstenaars. Deze methode levert voor de betrokken kunstwerken een soms indrukwekkende bonus op. 

Waar De Saedeleer in zijn schilderijen het landschap als symbool op een ambachtelijke wijze benaderde, staan vandaag verschillende kunstenaars tegenover 'het' landschap met meestal nieuwe middelen en  nieuwe processen. Toch is het eerste wat oud en nieuw bindt volgens mij te omschrijven als ambachtelijke manipulatie. De Saedeleer schiep voor zichzelf een mystiek beeld van de natuurlijke omgeving, vanuit een waargenomen realiteit, aangevuld met een artistieke visie.

Terwijl de hedendaagse kunstenaars over veel meer technische mogelijkheden beschikken, vertrekken ook zij toch meestal van het bestaande 'landschap' met als doel het zo goed mogelijk naar hun hand te zetten.

Dan nog kan dat zich vertalen in een (soms ogenschijnlijke) realistische weergave, dan wel in een herwerking tot op de grens van de abstractie.

(c) werk: Martijn Schuppers

De enige in het gezelschap die zijn werken volkomen uit het niets te voorschijn tovert is Martijn SCHUPPERS (NL,°1965). Door middel van verfmengsels (olie en alkyd) en oplosmiddelen creëert hij abstracte schilderijen die ruimtelijk-landschappelijke referenties oproepen.

Jan KEMPENAERS (°1968) weet in zijn foto's van (ik vermoed) Ierse landschappen een sfeer van rustige onthechting op te roepen, zoals je die ook in de landschappen uit de Vlaamse Ardennen bij De Saedeleer vindt.

Marc DE BLIECK (°1958) focust op de grootsheid van geconsacreerde (Amerikaanse / Spaanse) landschappen.

Met Stijn COLE (°1978) gaan we de conceptuele toer op. Hij presenteert o.a. een kleurenanalyse en interpretatie van het schilderij 'Boomgaard op het einde van de winter' uit de collectie van De Saedeleer. Naast een gescande zwart-wit versie van het schilderij presenteert hij een olieverfschilderij met blokjes in een opsomming van licht naar donker, van de in het schilderij aanwezige kleuren.

Laat U 'verleiden' door het sepia groeilandschap van Wout BERGER (°1949).

(c) Marcel Berlanger

Gerco DE RUIJTER (NL,°1961) fotografeert het landschap vanuit vogelperspectief, wat voor een totaal andere kijk zorgt.

Eelco BRAND (NL,°1969) toont ons met zoveel bravoure een virtuele wereld, dat we onvermijdelijk gaan twijfelen... of het toch niet echt zou kunnen zijn.

Marcel BERLANGER (°1965) blijft boeien in zijn getemperd-hyperrealistische, technisch hoogstaande schilderstijl van het landschap of elementen daaruit. Zijn 'Chêne' in de eerste zaal is indrukwekkend. De twee maal twee kleine werken in de tweede zaal zijn, ondanks hun formaat, gewoon overrompelend, mede door hun hoog Cézanne-gehalte.

Let in die tweede zaal ook meteen op de schilderijtjes van Heske DE VRIES (NL,°1954). Het zijn pareltjes in een schetsmatige, romantische stijl.

(c) Eelco Brand

Anne BOSSUROY (°1967) heeft hier haar eigen omgeving gebouwd (als een landschap in het landschap). Het is tegelijk een soort huis en een agora, staat mijns inziens symbool voor bescherming EN ontheemding en biedt toch ruimte voor haar subtiele picturale toetsen.

Achteraan, stevig achter glas, wacht Luc TUYMANS (°1958) met een dorpsgezicht dat, met zijn witte huisjes en massieve toren, onmiskenbaar refereert aan het polderdorp Lissewege, waar ook Valerius De Saedeleer nog gewoond heeft. Het dorp lijkt bij Tuymans verlaten, het centrale huis is in zichzelf gekeerd, laat geen indringers toe.

In dezelfde, maar ook letterlijk duistere sfeer beweegt zich het werk van Bert DE BEUL (°1961).

(c) Anne Bossuroy

In de eigenlijke museumzaal van De Saedeleer op de eerste verdieping komt de schilder zelf weer rijkelijk aan bod, al worden ook hier enkele rake confrontaties gepresenteerd.

Dan denk ik in eerste instantie aan Eric Jan VAN DE GEER (NL,°1965) die achteraan rechts (in de aanloop naar de donkere presentatieruimte voor de tekeningen van De Saedeleer) een coherente bijdrage levert met zijn gemanipuleerde foto's van voortuintjes (miniatuurlandschappen).

Het werk van Martijn SCHUPPERS in directe confrontatie met de 'brave' windmolens van De Saedeleer, zorgt dan weer voor 'peper' in deze door Jan DE NYS voorbeeldig in beeld gebrachte tentoonstelling. Het is geen retrospectieve, maar een 'introspectieve' tentoonstelling voor deelnemers en bezoekers.

(c) Eric Jan Van de Geer

Tot zondag 24 juli 2011 in

Stedelijk Museum 't Gasthuys

9300 AALST

dinsdag tot vrijdag: 10-12 en 13-17 uur

zaterdag en zondag: 14-18 uur

gesloten op maandag en feestdagen (2&12 juni,11&12 juli)

(c) Valerius De Saedeleer & Stedelijk Museum 't Gasthuys